Peratus Untung Kasar atas Kos Jualan (Tokokan)

Dinyatakan dalam peratus (%).

Mengapa nisbah ini penting

Nisbah ini penting kerana ia menunjukkan dasar tokokan (markup) yang digunakan peniaga apabila menetapkan harga jualan berdasarkan kos barang. Pemilik menggunakannya untuk memastikan setiap jualan memberi margin yang mencukupi untuk menampung belanja operasi dan menjana untung bersih yang munasabah. Pemiutang dan pembekal turut melihat nisbah ini untuk menilai kestabilan dasar harga perniagaan sebelum memberi kredit. Jika tokokan didapati terlalu rendah berbanding purata industri, pemilik boleh menyemak semula harga jualan atau merundingkan semula kos belian dengan pembekal.

Contoh pengiraan

Perniagaan Maju Jaya mencatat kos jualan RM150,000 dan untung kasar RM50,000 bagi tahun berakhir 31 Disember 2024.

= RM50,000 ÷ RM150,000 × 100

= 33.33%

Tafsiran untuk Kertas 2

• Bagi setiap RM100 kos barang, perniagaan menambah RM33.33 sebagai untung kasar.
• Tokokan yang stabil dari tahun ke tahun menunjukkan dasar penetapan harga yang konsisten.
• Tokokan 33.33% ini boleh dibandingkan dengan purata tokokan dalam industri yang sama untuk menilai sama ada harga jualan perniagaan berdaya saing atau terlalu tinggi atau terlalu rendah berbanding pesaing.
• Peniaga boleh menggunakan kadar tokokan 33.33% ini sebagai asas untuk menetapkan harga jualan produk baharu, iaitu dengan menambah 33.33% ke atas kos setiap unit barang.
• Tokokan 33.33% yang agak tinggi ini mungkin mencerminkan kuasa rundingan yang baik dengan pembekal, atau kedudukan produk sebagai barangan premium yang mampu menanggung margin tokokan yang lebih besar.

Cara menambah baik nisbah ini

• Merundingkan harga belian yang lebih rendah atau diskaun pukal daripada pembekal untuk mengurangkan kos jualan tanpa menjejaskan kualiti barang.
• Mengawal kerugian stok seperti kerosakan, kecurian dan luput dengan lebih ketat supaya kos jualan yang ditanggung tidak meningkat secara tidak perlu.
• Menyemak semula dan menaikkan harga jualan secara munasabah, atau menumpukan jualan kepada barang berkeuntungan lebih tinggi bagi meningkatkan kadar tokokan keseluruhan.

Kesilapan lazim pelajar

• Menggunakan angka jualan sebagai penyebut, bukannya kos jualan. Pengiraan ini menghasilkan margin untung kasar atas jualan, bukan tokokan atas kos.
• Terlupa mendarab dengan 100 selepas membahagikan untung kasar dengan kos jualan, sehingga jawapan ditulis sebagai nombor perpuluhan, bukan peratus.
• Menggunakan angka belian sahaja sebagai kos jualan tanpa menambah stok awal dan menolak stok akhir, sehingga kos jualan yang digunakan tidak tepat.

Batasan

• Tidak mengambil kira belanja operasi: untung kasar yang tinggi belum tentu menghasilkan untung bersih yang tinggi.
• Dipengaruhi kaedah penilaian stok yang dipilih.
• Perbandingan tokokan antara perniagaan dari sektor perdagangan yang berbeza boleh mengelirukan kerana kadar tokokan biasa berbeza mengikut jenis industri.
• Nisbah ini dikira berdasarkan angka pada satu tempoh sahaja dan mungkin tidak mencerminkan keadaan kos atau harga semasa selepas penyata kewangan disediakan.

Semua nisbah →