Latihan Soalan: Penyata Kewangan Milikan Tunggal tanpa Pelarasan

Cara berlatih dengan berkesan

• Baca Imbangan Duga dahulu dan tandakan setiap item sebagai hasil, belanja, aset, liabiliti atau ekuiti sebelum menulis mana-mana akaun.
• Kira Kos Jualan dengan formula: Inventori awal + Belian bersih + Angkutan masuk − Inventori akhir, kemudian Untung Kasar = Jualan bersih − Kos Jualan.
• Pindahkan Untung Kasar ke Akaun Untung Rugi, tambah hasil lain, tolak belanja untuk mendapatkan Untung Bersih, dan bawa Untung Bersih ke Akaun Modal.
• Untuk akaun lengkap dalam bentuk T dan format penyata, rujuk set contoh penyelesaian; di sini fokusnya pada langkah pengiraan dan sebabnya.

Kesilapan lazim yang perlu dielakkan

• Lupa menolak Pulangan Jualan daripada Jualan dan Pulangan Belian daripada Belian sebelum mengira.
• Meletakkan Angkutan Masuk dalam Akaun Untung Rugi sedangkan ia sebahagian daripada Kos Jualan (Akaun Perdagangan).
• Menutup akaun nyata (aset, liabiliti, modal) pada akhir tempoh; akaun ini dibawa ke hadapan, bukan ditutup.
• Menambah Ambilan kepada modal; Ambilan sepatutnya ditolak daripada modal dalam Akaun Modal.

Latihan Soalan

1. Soalan 1

   Soalan 1 (Untung Kasar). Kedai Buku Cahaya memberikan maklumat berikut bagi tahun berakhir 31 Disember 2025: Jualan RM120,000; Pulangan Jualan RM2,000; Belian RM70,000; Pulangan Belian RM1,000; Angkutan Masuk RM3,000; Inventori awal RM8,000; Inventori akhir RM10,000. Kira Kos Jualan dan Untung Kasar.

   Jawapan

   Belian bersih = 70,000 − 1,000 = RM69,000

   Kos Jualan = 8,000 + 69,000 + 3,000 − 10,000 = RM70,000

   Jualan bersih = 120,000 − 2,000 = RM118,000

   Untung Kasar = 118,000 − 70,000 = RM48,000

2. Soalan 2

   Soalan 2 (Untung Bersih). Menggunakan Untung Kasar RM48,000 daripada Soalan 1, Kedai Buku Cahaya mempunyai belanja: Gaji RM15,000; Sewa RM6,000; Kadar Bayaran RM2,000; Belanja Am RM1,000. Hasil lain: Komisen Diterima RM3,000; Faedah Diterima RM1,000. Kira Untung Bersih.

   Jawapan

   Jumlah belanja = 15,000 + 6,000 + 2,000 + 1,000 = RM24,000

   Jumlah hasil lain = 3,000 + 1,000 = RM4,000

   Untung Bersih = Untung Kasar + Hasil lain − Belanja

   = 48,000 + 4,000 − 24,000 = RM28,000

3. Soalan 3

   Soalan 3 (Akaun Modal). Modal awal Kedai Buku Cahaya ialah RM100,000. Untung Bersih tahun ini RM28,000 dan Ambilan tunai RM12,000. Sediakan pengiraan Modal akhir untuk bahagian ekuiti pemilik.

   Jawapan

   Modal akhir = Modal awal + Untung Bersih − Ambilan

   = 100,000 + 28,000 − 12,000 = RM116,000

   Bahagian ekuiti pemilik memaparkan Modal akhir RM116,000.

4. Soalan 4

   Soalan 4 (Penyata Kedudukan Kewangan). Baki Kedai Buku Cahaya pada 31 Disember 2025: Kelengkapan RM50,000; Kenderaan RM40,000; Inventori akhir RM10,000; Penghutang RM8,000; Bank RM12,000; Tunai RM2,000; Pemiutang RM6,000; Modal akhir RM116,000. Sahkan bahawa penyata seimbang.

   Jawapan

   Aset bukan semasa = 50,000 + 40,000 = RM90,000

   Aset semasa = 10,000 + 8,000 + 12,000 + 2,000 = RM32,000

   Jumlah aset = RM122,000

   Ekuiti pemilik + Liabiliti = 116,000 + 6,000 = RM122,000

   Jumlah aset = Jumlah ekuiti dan liabiliti, maka penyata seimbang.

5. Soalan 5

   Soalan 5 (Penutupan akaun hasil dan belanja). Nyatakan catatan bergu yang betul untuk menutup akaun berikut pada akhir tempoh: (a) Akaun Jualan, (b) Akaun Belian, (c) Akaun Gaji.

   Jawapan

   (a) Menutup Jualan: Debit Akaun Jualan; Kredit Akaun Perdagangan.

   (b) Menutup Belian: Debit Akaun Perdagangan; Kredit Akaun Belian.

   (c) Menutup Gaji: Debit Akaun Untung Rugi; Kredit Akaun Gaji.

   Hasil dan belanja ialah akaun nominal yang dipindahkan ke Akaun Perdagangan dan Untung Rugi supaya bakinya menjadi sifar.

6. Soalan 6

   Soalan 6 (Akaun nyata). Terangkan mengapa akaun seperti Kenderaan dan Pemiutang tidak ditutup pada akhir tempoh kewangan, berbeza dengan akaun Jualan dan Gaji.

   Jawapan

   Kenderaan (aset) dan Pemiutang (liabiliti) ialah akaun nyata yang mewakili sumber dan tanggungan yang masih wujud pada tarikh imbangan.

   Bakinya dibawa ke hadapan sebagai baki awal tempoh berikutnya dan dipaparkan dalam Penyata Kedudukan Kewangan.

   Sebaliknya, Jualan dan Gaji ialah akaun nominal bagi satu tempoh sahaja; bakinya dipindahkan ke Akaun Perdagangan dan Untung Rugi dan ditutup supaya tempoh baharu bermula daripada sifar.

7. Soalan 7

   Soalan 7 (Rugi Bersih dan inventori). Perniagaan Sinar Maju mencatat Untung Kasar RM20,000 tetapi jumlah belanja RM26,000. (a) Kira keputusan tempoh itu. (b) Nyatakan kesannya ke atas Akaun Modal. (c) Nyatakan catatan bergu untuk merekodkan Inventori akhir RM9,000 pada akhir tempoh.

   Jawapan

   (a) Rugi Bersih = 20,000 − 26,000 = RM6,000 (rugi).

   (b) Rugi Bersih ditolak daripada modal dalam Akaun Modal, mengurangkan ekuiti pemilik sebanyak RM6,000.

   (c) Inventori akhir RM9,000: Debit Akaun Inventori; Kredit Akaun Perdagangan. Baki Inventori akhir dibawa ke hadapan dan dipaparkan sebagai aset semasa dalam Penyata Kedudukan Kewangan.