Akaun Penerimaan dan Pembayaran vs Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan

Bagi kelab atau persatuan bukan bermotifkan keuntungan, dua akaun sering dikelirukan oleh pelajar SPM Prinsip Perakaunan: Akaun Penerimaan dan Pembayaran serta Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan. Nama kedua-duanya panjang dan hampir serupa, tetapi tujuan, asas perakaunan dan kandungannya sangat berbeza. Tanpa memahami perbezaan ini, sukar untuk menyediakan penyata kewangan persatuan dengan betul.

Artikel ini menerangkan maksud setiap akaun, apa yang dimasukkan dan yang dikecualikan, cara satu akaun ditukar kepada satu lagi melalui pelarasan, serta kesilapan lazim yang perlu anda elakkan. Semua penerangan mengikut sukatan KSSM Prinsip Perakaunan (kod 3756) untuk topik pertubuhan bukan untung.

Apa itu Akaun Penerimaan dan Pembayaran?

Akaun Penerimaan dan Pembayaran ialah ringkasan Buku Tunai persatuan. Ia merekod semua penerimaan (wang masuk) di sebelah debit dan semua pembayaran (wang keluar) di sebelah kredit, bermula dengan baki tunai dan bank pada awal tempoh dan berakhir dengan baki tunai dan bank pada akhir tempoh.

Ciri pentingnya ialah ia berasaskan tunai. Semua wang yang diterima atau dibayar dimasukkan, tidak kira sama ada ia untuk tempoh lalu, tempoh semasa atau tempoh hadapan. Ia juga tidak membezakan antara item hasil dengan item modal, jadi pembelian aset seperti perabot dan penerimaan seperti derma modal turut dicatat di sini.

Apa itu Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan?

Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan pula ialah akaun pertubuhan bukan untung yang setara dengan Akaun Untung Rugi perniagaan. Ia merekodkan pendapatan di sebelah kredit dan perbelanjaan di sebelah debit bagi satu tempoh perakaunan sahaja.

Akaun ini berasaskan akruan. Hanya item hasil yang berkaitan dengan tempoh semasa dimasukkan, selepas pelarasan bagi tunggakan dan bayaran terdahulu. Item modal seperti pembelian aset dikecualikan sepenuhnya. Hasil akhir akaun ini ialah lebihan (jika pendapatan melebihi perbelanjaan) atau kurangan (jika perbelanjaan melebihi pendapatan), bukan untung atau rugi.

Perbezaan utama antara kedua-duanya

Perbezaan pertama ialah asas. Akaun Penerimaan dan Pembayaran berasaskan tunai, manakala Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan berasaskan akruan. Kedua, dari segi tempoh: akaun pertama memasukkan semua urus niaga tunai walaupun untuk tempoh yang berlainan, tetapi akaun kedua hanya memasukkan item tempoh semasa.

Ketiga, jenis item: akaun pertama merangkumi item hasil dan item modal, sedangkan akaun kedua hanya item hasil. Keempat, baki: akaun pertama bermula dan berakhir dengan baki tunai dan bank, manakala akaun kedua berakhir dengan lebihan atau kurangan. Memahami empat perbezaan ini sudah cukup untuk menjawab kebanyakan soalan berkaitan.

Cara menyediakan Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan

Biasanya soalan memberi anda Akaun Penerimaan dan Pembayaran, kemudian meminta anda sediakan Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan. Langkah pertama ialah mengeluarkan semua item modal, contohnya pembelian aset, pinjaman diterima dan derma modal, kerana ia tidak masuk dalam akaun kedua.

Langkah kedua ialah melaraskan item hasil kepada asas semasa. Untuk yuran ahli, tolak tunggakan tahun lalu dan yuran terdahulu untuk tahun depan, kemudian tambah tunggakan tahun semasa dan yuran terdahulu yang diterima pada tahun lalu. Untuk perbelanjaan, laraskan bagi belanja terakru dan belanja prabayar. Langkah akhir ialah mengambil kira susut nilai dan hapus kira, yang tidak muncul dalam akaun tunai tetapi wajib ada dalam Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan.

Kesilapan lazim pelajar

Kesilapan paling biasa ialah memasukkan item modal seperti pembelian perabot ke dalam Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan. Kesilapan kedua ialah lupa melaraskan yuran ahli untuk tunggakan dan bayaran terdahulu, lalu menggunakan jumlah tunai secara terus.

Kesilapan ketiga ialah tertinggal susut nilai dan hutang lapuk kerana ia tiada dalam akaun tunai. Pelajar juga sering keliru sama ada sesuatu baki merupakan lebihan atau kurangan. Ingat: pendapatan melebihi perbelanjaan menghasilkan lebihan, dan sebaliknya menghasilkan kurangan.

Tip menguasai topik ini

Latih diri anda untuk menyoal setiap item dengan tiga soalan: adakah ia item hasil atau modal, adakah ia untuk tempoh semasa, dan adakah ia perlu dilaraskan. Jika anda boleh menjawab tiga soalan itu dengan pantas, anda akan letak setiap angka di tempat yang betul.

Bina jadual perbandingan sendiri dan kerjakan beberapa contoh persatuan yang lengkap, dari Akaun Penerimaan dan Pembayaran hinggalah kepada Penyata Kedudukan Kewangan. Oleh sebab kertas SPM ditetapkan dalam Bahasa Melayu, biasakan diri dengan istilah rasmi seperti lebihan, kurangan, terakru dan prabayar.

Cara kami membantu

Kami menawarkan kelas 1-ke-1 dalam talian untuk Prinsip Perakaunan SPM, dan anda boleh mula dengan satu kelas percubaan berbayar selama sejam untuk melihat sama ada guru itu sesuai.

Kadar bermula dari RM50 sejam, dan kadar tepat dimaklumkan melalui WhatsApp.

Soalan lazim

Adakah Akaun Penerimaan dan Pembayaran sama dengan Buku Tunai? Ia ialah ringkasan Buku Tunai, jadi kandungannya sama tetapi disusun sebagai satu akaun ringkas untuk satu tempoh.

Mengapa susut nilai tiada dalam Akaun Penerimaan dan Pembayaran? Kerana susut nilai bukan pergerakan tunai. Ia hanya muncul dalam Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan sebagai perbelanjaan bukan tunai. Untuk latihan berpandu, hubungi kami di WhatsApp.