Menilai Stok Akhir pada Kos atau NRV yang Lebih Rendah

Apabila anda menyediakan Penyata Kewangan pada akhir tempoh perakaunan, salah satu item yang paling kerap disalah kira ialah stok akhir. Ramai calon SPM menganggap stok akhir dinilai pada kos sahaja, sedangkan stok sepatutnya dinilai pada nilai yang lebih rendah antara kos dan nilai boleh realis bersih (NRV). Kesilapan kecil di sini akan menjejaskan kos jualan, untung kasar, untung bersih dan juga jumlah aset semasa dalam Penyata Kedudukan Kewangan.

Panduan ini menerangkan maksud kos dan nilai boleh realis bersih, sebab konsep berhemat digunakan, cara mengira item demi item, dan kesannya terhadap akaun. Semua contoh mengikut sukatan KSSM Prinsip Perakaunan (kod 3756).

Apakah maksud kos dan nilai boleh realis bersih?

Kos stok merujuk kepada semua kos untuk membawa stok ke lokasi dan keadaan semasa. Ini termasuk harga belian, duti import, angkutan masuk dan kos berkaitan yang lain. Pulangan belian dan diskaun perdagangan ditolak kerana ia mengurangkan jumlah sebenar yang dibayar.

Nilai boleh realis bersih pula ialah anggaran harga jualan dalam urus niaga biasa, ditolak anggaran kos untuk menyiapkan stok dan anggaran kos untuk menjualnya, seperti kos pembungkusan atau komisen jualan. Ringkasnya, NRV ialah jumlah bersih yang dijangka diterima jika stok itu dijual.

Mengapa kita pilih nilai yang lebih rendah?

Peraturan ini berpunca daripada konsep berhemat (prudence). Konsep ini menghendaki perniagaan tidak melebihkan nilai aset dan tidak mengiktiraf untung yang belum diperoleh, tetapi mesti mengiktiraf kerugian yang mungkin berlaku sebaik sahaja ia dijangka.

Apabila NRV lebih rendah daripada kos, ini bermakna stok mungkin tidak dapat dijual pada harga asal, contohnya kerana rosak, ketinggalan zaman atau harga pasaran jatuh. Dengan menilai pada NRV yang lebih rendah, perniagaan mengiktiraf kemungkinan kerugian ini lebih awal dan tidak melaporkan aset pada nilai yang tidak realistik.

Langkah pengiraan yang betul

Langkah pertama ialah tentukan kos setiap jenis stok. Langkah kedua, kira NRV bagi setiap jenis stok. Langkah ketiga, bandingkan kos dengan NRV dan ambil yang lebih rendah. Perbandingan ini dibuat item demi item, bukan dengan menjumlahkan keseluruhan stok terlebih dahulu.

Contoh: Barang A mempunyai kos RM800 dan NRV RM950, jadi diambil RM800. Barang B mempunyai kos RM1,200 dan NRV RM1,000, jadi diambil RM1,000 kerana lebih rendah. Nilai stok akhir ialah RM800 + RM1,000 = RM1,800, bukan RM2,000.

Kesan terhadap Akaun Perdagangan

Stok akhir ditolak dalam pengiraan kos jualan. Formula asas kos jualan ialah stok awal campur belian bersih tolak stok akhir. Oleh itu, jika stok akhir dinilai terlalu tinggi, kos jualan akan menjadi terlalu rendah dan untung kasar akan melebihi nilai sebenar.

Sebaliknya, apabila stok dinilai pada NRV yang lebih rendah, kos jualan meningkat sedikit dan untung kasar menjadi lebih berhemat. Inilah cara konsep berhemat menyerap kesan penurunan nilai stok ke dalam untung tempoh semasa.

Kesan terhadap Penyata Kedudukan Kewangan

Stok akhir dilaporkan sebagai aset semasa dalam Penyata Kedudukan Kewangan pada nilai yang lebih rendah antara kos dan NRV. Ini memastikan aset tidak dilaporkan melebihi jumlah yang munasabah dijangka diperoleh daripadanya.

Perhatikan bahawa nilai yang sama mesti digunakan di kedua-dua tempat, iaitu dalam Akaun Perdagangan dan Penyata Kedudukan Kewangan. Penggunaan angka berbeza di dua penyata ialah kesilapan biasa yang perlu dielakkan.

Kesilapan lazim calon

Kesilapan pertama ialah sentiasa mengambil kos tanpa menyemak NRV. Kedua, membandingkan jumlah keseluruhan kos dengan jumlah keseluruhan NRV, bukan item demi item. Ketiga, tersilap memasukkan kos menjual seperti komisen ke dalam kos stok, sedangkan ia sepatutnya ditolak dalam pengiraan NRV.

Kesilapan lain ialah lupa menolak angkutan keluar atau kos menjual daripada harga jualan semasa mengira NRV, atau tersilap menggunakan harga jualan penuh sebagai nilai stok. Latihan berulang dengan pelbagai senario akan membantu anda mengesan perangkap ini.

Cara kami membantu

Kami menyediakan kelas 1-ke-1 dalam talian untuk Prinsip Perakaunan SPM bersama guru yang berpengalaman.

Kelas pertama ialah kelas percubaan berbayar selama sejam pada kadar guru, dan kadar bermula dari RM50 sejam.

Soalan lazim

Adakah NRV sama dengan harga jualan? Tidak. NRV ialah harga jualan tolak anggaran kos untuk menyiapkan dan menjual stok, jadi ia biasanya lebih rendah daripada harga jualan penuh.

Perlukah saya bandingkan setiap item secara berasingan? Ya, amalan yang betul ialah membandingkan kos dengan NRV mengikut item, kemudian menjumlahkan nilai terendah bagi setiap item untuk mendapat nilai stok akhir keseluruhan.

Bagaimana jika NRV lebih tinggi daripada kos? Jika NRV lebih tinggi, kita tetap ambil kos kerana kita mengambil nilai yang lebih rendah. Kita tidak menaikkan nilai stok melebihi kos.