Cara mengira dan merekod peruntukan hutang ragu

Pelarasan pada Tarikh Imbangan dan Penyediaan Penyata Kewangan Milikan Tunggal

Apa yang diperlukan

• Baki akaun belum terima (penghutang) pada akhir tahun.
• Jumlah hutang lapuk yang perlu dihapus kira terlebih dahulu (jika ada).
• Kadar peruntukan hutang ragu (peratus) yang ditetapkan oleh perniagaan.
• Baki peruntukan hutang ragu yang dibawa ke hadapan dari tahun sebelumnya (jika ada).

Langkah demi langkah

1. 1

   Kira akaun belum terima bersih

   Ambil baki akaun belum terima pada akhir tahun dan tolak dahulu sebarang hutang lapuk yang dihapus kira. Bagi Perniagaan Setia pada 31 Disember 2023, baki akaun belum terima ialah RM52,000 dan hutang lapuk RM2,000 dihapus kira dengan catatan Debit Hutang Lapuk RM2,000; Kredit Akaun Belum Terima RM2,000. Baki bersih untuk asas pengiraan ialah RM52,000 - RM2,000 = RM50,000.

2. 2

   Kira peruntukan yang diperlukan

   Darabkan akaun belum terima bersih dengan kadar peruntukan yang ditetapkan. Perniagaan Setia menetapkan 5%. Peruntukan diperlukan = 5% x RM50,000 = RM2,500. Jumlah inilah baki penutup yang perlu ada dalam akaun Peruntukan Hutang Ragu pada 31 Disember 2023.

3. 3

   Semak baki peruntukan sedia ada

   Lihat baki peruntukan hutang ragu yang dibawa ke hadapan dari tahun lalu. Kerana 2023 ialah tahun pertama peruntukan diwujudkan, baki sedia ada ialah RM0. Maka keseluruhan RM2,500 ialah peruntukan baharu.

4. 4

   Tentukan tambah atau kurang

   Bandingkan peruntukan diperlukan dengan baki sedia ada. Selisih = RM2,500 - RM0 = RM2,500 (tambah). Ingat, selepas tahun pertama hanya selisih ini yang direkod dalam catatan bergu, bukan keseluruhan peruntukan setiap tahun.

5. 5

   Rekod apabila peruntukan bertambah

   Apabila peruntukan diperlukan melebihi baki sedia ada, rekodkan tambahannya sebagai belanja. Tahun pertama: Debit Untung Rugi RM2,500; Kredit Peruntukan Hutang Ragu RM2,500. Menjelang 31 Disember 2024, akaun belum terima bersih Perniagaan Setia naik kepada RM60,000, jadi peruntukan diperlukan 5% x RM60,000 = RM3,000. Baki sedia ada RM2,500, maka tambah RM500 sahaja: Debit Untung Rugi RM500; Kredit Peruntukan Hutang Ragu RM500. Baki peruntukan kini RM3,000.

6. 6

   Rekod apabila peruntukan berkurang

   Apabila peruntukan diperlukan kurang daripada baki sedia ada, terbalikkan arah catatan. Pada 31 Disember 2025 akaun belum terima bersih Perniagaan Setia turun kepada RM40,000, jadi peruntukan diperlukan 5% x RM40,000 = RM2,000. Baki sedia ada RM3,000, maka berkurang RM1,000: Debit Peruntukan Hutang Ragu RM1,000; Kredit Untung Rugi RM1,000. Baki peruntukan kini RM2,000.

7. 7

   Laporkan dalam Penyata Pendapatan

   Peruntukan yang bertambah dicatat sebagai belanja. Contoh 2024: 'Peruntukan Hutang Ragu RM500' ditolak di bahagian belanja. Peruntukan yang berkurang pula dicatat sebagai hasil (pendapatan lain). Contoh 2025: 'Pengurangan Peruntukan Hutang Ragu RM1,000' ditambah di bahagian hasil. Hutang lapuk RM2,000 (2023) dicatat berasingan sebagai belanja penuh, tidak dicampur dengan peruntukan.

8. 8

   Laporkan dalam Penyata Kedudukan Kewangan dan bawa baki ke hadapan

   Dalam aset semasa, tunjukkan akaun belum terima tolak baki peruntukan hutang ragu. Pada 31 Disember 2024: Akaun Belum Terima RM60,000 - Peruntukan Hutang Ragu RM3,000 = RM57,000 nilai boleh direalisasi. Baki peruntukan RM3,000 dibawa ke hadapan sebagai baki b/b bagi tahun 2025, dan proses diulang pada akhir tahun berikutnya.

Contoh kedua

Kedai Harmoni pula menetapkan peruntukan hutang ragu 3%. Pada 31 Disember 2023, akaun belum terima bersih ialah RM80,000, jadi peruntukan pertama 3% x RM80,000 = RM2,400: Debit Untung Rugi RM2,400; Kredit Peruntukan Hutang Ragu RM2,400. Pada 31 Disember 2024, akaun belum terima bersih menurun kepada RM70,000 kerana ramai pelanggan menjelaskan hutang, jadi peruntukan diperlukan 3% x RM70,000 = RM2,100. Kerana baki sedia ada RM2,400 lebih tinggi, peruntukan berkurang RM300: Debit Peruntukan Hutang Ragu RM300; Kredit Untung Rugi RM300. Dalam Penyata Pendapatan 2024, RM300 dicatat sebagai hasil, dan dalam Penyata Kedudukan Kewangan, akaun belum terima RM70,000 tolak peruntukan RM2,100 memberikan nilai boleh direalisasi RM67,900.

Andaikan pada 31 Disember 2025 Kedai Harmoni mempunyai akaun belum terima RM75,000, tetapi RM3,000 daripadanya dihapus kira sebagai hutang lapuk dahulu, asas pengiraan ialah RM75,000 - RM3,000 = RM72,000. Peruntukan diperlukan 3% x RM72,000 = RM2,160; kerana baki sedia ada RM2,100, peruntukan bertambah RM60 sahaja: Debit Untung Rugi RM60; Kredit Peruntukan Hutang Ragu RM60. Contoh ini menunjukkan bahawa hutang lapuk mesti ditolak dahulu sebelum kadar peruntukan dikenakan.

Kesilapan lazim

Bab berkaitan: Pelarasan pada Tarikh Imbangan dan Penyediaan Penyata Kewangan Milikan Tunggal →

Semua prosedur →