Cara mengira susut nilai (garis lurus & baki berkurangan)

Pelarasan pada Tarikh Imbangan dan Penyediaan Penyata Kewangan Milikan Tunggal

Apa yang diperlukan

• Kos asal aset dan tarikh perolehan.
• Nilai sisa (nilai baki dijangka) dan jangka hayat berguna, atau kadar susut nilai peratusan yang ditetapkan.
• Kaedah susut nilai yang dipilih: garis lurus atau baki berkurangan.
• Baki susut nilai terkumpul dari tahun-tahun sebelumnya (jika aset bukan baharu).

Langkah demi langkah

1. 1

   Kumpulkan maklumat aset

   Catat semua butiran aset. Contoh: Pada 1 Januari 2023, Perniagaan Setia membeli sebuah mesin pembungkusan berharga RM50,000 dengan bayaran melalui bank. Catatan perolehan ialah Debit Mesin RM50,000; Kredit Bank RM50,000. Nilai sisa dianggarkan RM5,000, jangka hayat berguna 5 tahun. Untuk kaedah baki berkurangan pula, kadar yang ditetapkan ialah 20% setahun. Maklumat inilah yang menjadi asas semua pengiraan.

2. 2

   Fahami perbezaan dua kaedah

   Kaedah garis lurus mengira jumlah susut nilai yang sama setiap tahun berdasarkan kos tolak nilai sisa. Kaedah baki berkurangan pula mengenakan kadar peratusan tetap ke atas nilai buku bersih (baki) setiap tahun, jadi jumlah susut nilai semakin kecil dari tahun ke tahun. Penting: nilai sisa TIDAK ditolak dalam kaedah baki berkurangan.

3. 3

   Kira susut nilai garis lurus

   Gunakan formula: Susut Nilai Tahunan = (Kos - Nilai Sisa) / Jangka Hayat Berguna. Bagi mesin Perniagaan Setia: (RM50,000 - RM5,000) / 5 = RM9,000 setahun. Jumlah RM9,000 ini dikenakan sama rata setiap tahun sepanjang 5 tahun sehingga nilai buku bersih menjadi sama dengan nilai sisa RM5,000.

4. 4

   Kira susut nilai baki berkurangan

   Gunakan formula: Susut Nilai = Kadar % x Nilai Buku Bersih pada awal tahun. Andaikan mesin yang sama dikira pada kadar 20%. Tahun 1: 20% x RM50,000 = RM10,000 (NBB RM40,000). Tahun 2: 20% x RM40,000 = RM8,000 (NBB RM32,000). Tahun 3: 20% x RM32,000 = RM6,400 (NBB RM25,600). Perhatikan jumlah susut nilai mengecil setiap tahun.

5. 5

   Bina jadual susut nilai terkumpul

   Susut nilai terkumpul ialah jumlah longgokan susut nilai sehingga tarikh semasa. Bagi kaedah garis lurus: hujung Tahun 1 terkumpul RM9,000 (NBB RM41,000); hujung Tahun 2 terkumpul RM18,000 (NBB RM32,000); hujung Tahun 3 terkumpul RM27,000 (NBB RM23,000). Tambah susut nilai tahun semasa kepada baki terkumpul tahun lepas.

6. 6

   Rekod catatan bergu

   Pada hujung tahun, rekod belanja susut nilai. Bagi kaedah garis lurus tahun pertama: Debit Belanja Susut Nilai Mesin RM9,000; Kredit Susut Nilai Terkumpul Mesin RM9,000. Ingat, kita mengkreditkan akaun Susut Nilai Terkumpul, BUKAN akaun aset Mesin secara terus, supaya kos asal aset kekal dalam buku.

7. 7

   Pindahkan ke penyata kewangan

   Pindahkan belanja susut nilai ke bahagian belanja dalam Penyata Pendapatan (Tahun 2: RM9,000). Dalam Penyata Kedudukan Kewangan pada hujung Tahun 2, tunjukkan Mesin pada kos RM50,000, tolak Susut Nilai Terkumpul RM18,000, memberikan Nilai Buku Bersih RM32,000 di bawah aset bukan semasa.

Contoh kedua

Contoh kedua menunjukkan perbezaan antara dua kaedah ini. Pada 1 Januari 2024, Kedai Harmoni membeli sebuah komputer berharga RM8,000. Jika menggunakan kaedah baki berkurangan pada kadar 25%: Tahun 1 susut nilai ialah 25% x RM8,000 = RM2,000 (NBB RM6,000), dan Tahun 2 ialah 25% x RM6,000 = RM1,500 (NBB RM4,500). Susut nilai terkumpul pada hujung Tahun 2 ialah RM3,500. Catatan bergu Tahun 1: Debit Belanja Susut Nilai Komputer RM2,000; Kredit Susut Nilai Terkumpul Komputer RM2,000.

Jika Kedai Harmoni sebaliknya memilih kaedah garis lurus dengan nilai sisa RM500 dan jangka hayat 5 tahun, susut nilai tahunan ialah (RM8,000 - RM500) / 5 = RM1,500 sama setiap tahun. Bandingkan: kaedah baki berkurangan mengenakan belanja lebih tinggi pada tahun awal (RM2,000), manakala garis lurus lebih rata (RM1,500). Pilihan kaedah bergantung pada corak penggunaan aset.

Kesilapan lazim

Bab berkaitan: Pelarasan pada Tarikh Imbangan dan Penyediaan Penyata Kewangan Milikan Tunggal →

Semua prosedur →