Cara menyediakan Akaun Pengeluaran

Perakaunan Kos

Apa yang diperlukan

• Imbangan duga atau senarai kos yang mengandungi stok bahan mentah awal dan akhir, belian bahan mentah serta angkutan masuk.
• Butiran kos langsung: buruh langsung (upah langsung) dan belanja langsung seperti royalti atau upah kontrak kerja.
• Senarai overhed kilang seperti buruh tak langsung, sewa kilang, susut nilai mesin, insurans kilang dan elektrik kilang.
• Nilai stok kerja dalam proses (KDP) pada awal dan akhir tempoh.

Langkah demi langkah

1. 1

   Kumpul maklumat dan fahami format menegak

   Asingkan semua kos kepada tiga kumpulan: kos langsung (bahan mentah, upah langsung, belanja langsung), overhed kilang (kos tak langsung), dan stok kerja dalam proses. Contoh yang digunakan ialah Perniagaan Setia, sebuah kilang perabot, bagi tahun berakhir 31 Disember. Akaun Pengeluaran biasanya disediakan dalam format menegak: bahagian atas mengira kos prima, diikuti overhed, dan akhirnya diselaraskan dengan stok kerja dalam proses untuk mendapatkan kos pengeluaran.

2. 2

   Kira kos bahan mentah digunakan

   Gunakan formula: Stok awal bahan mentah + Belian bahan mentah + Angkutan masuk − Stok akhir bahan mentah. Bagi Perniagaan Setia: RM8,000 + RM42,000 + RM2,000 − RM6,000 = RM46,000. Angkutan masuk ditambah kepada belian kerana ia ialah kos membawa bahan mentah masuk ke kilang. RM46,000 ialah kos bahan mentah yang digunakan dalam pengeluaran.

3. 3

   Dapatkan kos prima

   Kos prima ialah jumlah semua kos langsung: Kos bahan mentah digunakan + Buruh langsung + Belanja langsung. Bagi Perniagaan Setia: RM46,000 + RM30,000 (upah langsung tukang) + RM4,000 (royalti reka bentuk) = RM80,000. Kos prima mesti mengandungi hanya kos yang boleh dikesan terus kepada produk; jangan masukkan sebarang kos tak langsung di peringkat ini.

4. 4

   Tambah overhed kilang

   Jumlahkan semua kos tak langsung yang berlaku di kilang. Bagi Perniagaan Setia: buruh tak langsung RM10,000 + sewa kilang RM6,000 + susut nilai mesin RM4,000 + insurans kilang RM2,000 + elektrik kilang RM3,000 = RM25,000. Kemudian tambah kepada kos prima: RM80,000 + RM25,000 = RM105,000. Overhed kilang tidak termasuk kos pejabat atau kos jualan.

5. 5

   Selaraskan kerja dalam proses (KDP)

   Kos pengeluaran = (Kos prima + Overhed) + Stok awal KDP − Stok akhir KDP. Bagi Perniagaan Setia: RM105,000 + RM5,000 − RM7,000 = RM103,000. Stok awal KDP ditambah kerana kerja itu disiapkan pada tahun ini, manakala stok akhir KDP ditolak kerana ia masih belum siap. Hasil RM103,000 ialah kos pengeluaran atau kos barang siap dikeluarkan.

6. 6

   Pindahkan kos pengeluaran ke Akaun Perdagangan

   Kos pengeluaran dipindahkan untuk menggantikan belian. Catatan bergu: Debit Akaun Perdagangan RM103,000; Kredit Akaun Pengeluaran RM103,000. Dalam Penyata Pendapatan (bahagian perdagangan), RM103,000 dimasukkan di ruang kos jualan bersama stok awal dan stok akhir barang siap, bukan angka belian barang siap seperti peniaga biasa.

7. 7

   Semak label dan ketekalan

   Pastikan tiga jenis stok tidak dicampur: bahan mentah dan KDP hanya muncul dalam Akaun Pengeluaran, manakala stok barang siap muncul dalam Akaun Perdagangan. Labelkan setiap subjumlah dengan jelas (kos bahan mentah digunakan, kos prima dan kos pengeluaran) supaya pemeriksa dapat mengikuti setiap peringkat dan pengiraan mudah disemak semula.

Contoh kedua

Kilang Harmoni mengeluarkan almari untuk tahun berakhir 31 Disember. Kos bahan mentah digunakan ialah stok awal RM5,000 tambah belian RM30,000 tolak stok akhir RM4,000, iaitu RM31,000 (kes ini tiada angkutan masuk). Tambah upah langsung RM20,000 dan royalti RM2,000 memberikan kos prima RM53,000. Sewa bangunan RM12,000 dikongsi antara kilang dan pejabat pada nisbah 2:1, jadi bahagian kilang ialah RM8,000 sahaja; ditambah susut nilai mesin RM3,000 dan buruh tak langsung RM6,000 menjadikan overhed kilang RM17,000. Oleh itu kos prima ditambah overhed ialah RM70,000. Akhir sekali, tambah stok awal KDP RM3,000 dan tolak stok akhir KDP RM5,000 untuk mendapatkan kos pengeluaran RM68,000. Perhatikan bahawa hanya RM8,000 daripada sewa masuk ke Akaun Pengeluaran; baki RM4,000 dicatat sebagai belanja pejabat dalam Penyata Pendapatan.

Kesilapan lazim

Bab berkaitan: Perakaunan Kos →

Semua prosedur →