Komponen Penyata Pendapatan dan Penyata Kedudukan Kewangan

Huraian

Standard Kandungan 2.1 memperkenalkan dua penyata kewangan utama yang menjadi hasil akhir kitaran perakaunan sesebuah perniagaan, iaitu Penyata Pendapatan dan Penyata Kedudukan Kewangan. Pada peringkat ini, murid belum lagi menyediakan penyata secara lengkap; fokus standard ini ialah mengenal pasti komponen yang terkandung dalam setiap penyata. Kemahiran mengenal pasti komponen inilah asas penting sebelum murid boleh mengklasifikasikan akaun dan seterusnya menyediakan penyata pada bab-bab akhir. Penyata Pendapatan menunjukkan prestasi perniagaan, iaitu sama ada perniagaan memperoleh untung atau menanggung rugi bagi suatu tempoh perakaunan. Penyata Kedudukan Kewangan pula menunjukkan kedudukan atau baki kewangan perniagaan pada satu tarikh tertentu, iaitu apa yang dimiliki (aset) dan tuntutan ke atas aset itu (liabiliti dan ekuiti pemilik).

Penyata Pendapatan bagi perniagaan milikan tunggal yang berurus niaga barang niaga terbahagi kepada dua bahagian. Bahagian pertama ialah Bahagian Perdagangan yang mengira Untung Kasar. Komponen dalam bahagian ini termasuk Jualan, Pulangan Jualan (untuk mendapatkan Jualan Bersih), Inventori Awal, Belian, Pulangan Belian, Belanja Atas Belian (seperti angkutan masuk dan duti import), dan Inventori Akhir. Gabungan komponen ini membentuk Kos Jualan. Formula asasnya ialah Jualan Bersih tolak Kos Jualan sama dengan Untung Kasar. Bahagian kedua ialah Bahagian Untung Rugi yang mengira Untung Bersih atau Rugi Bersih. Komponen di sini ialah Untung Kasar, ditambah Hasil (seperti Diskaun Diterima, Komisen Diterima, Faedah Atas Simpanan Tetap dan Sewa Diterima), dan ditolak Belanja (seperti Gaji, Sewa Dibayar, Kadar Bayaran, Insurans, Utiliti, Susut Nilai, Hutang Lapuk dan Diskaun Diberi).

Penyata Kedudukan Kewangan pula mengandungi tiga kumpulan besar komponen, iaitu Aset, Liabiliti dan Ekuiti Pemilik. Aset dibahagikan kepada Aset Bukan Semasa dan Aset Semasa. Aset Bukan Semasa ialah aset yang dimiliki untuk kegunaan jangka panjang dan tidak bertujuan untuk dijual semula, contohnya Tanah, Bangunan, Kenderaan, Lengkapan, Perabot dan Jentera. Aset Semasa pula ialah aset yang mudah ditukar kepada tunai dalam tempoh satu tahun perakaunan, contohnya Inventori Akhir, Penghutang, Bank, Tunai, Belanja Terdahulu (belanja prabayar) dan Hasil Terakru (hasil belum terima).

Kumpulan kedua ialah Liabiliti, iaitu tanggungan atau hutang perniagaan kepada pihak luar. Liabiliti juga dibahagikan kepada Liabiliti Bukan Semasa dan Liabiliti Semasa. Liabiliti Bukan Semasa ialah hutang jangka panjang yang perlu dijelaskan lebih daripada satu tahun, contohnya Pinjaman Bank dan Gadai Janji. Liabiliti Semasa ialah hutang yang perlu dijelaskan dalam tempoh satu tahun, contohnya Pemiutang, Overdraf Bank, Belanja Terakru (belanja belum bayar) dan Hasil Terdahulu (hasil prabayar). Kumpulan ketiga ialah Ekuiti Pemilik, iaitu kepentingan atau tuntutan pemilik terhadap perniagaan. Komponen ekuiti ialah Modal, ditambah Untung Bersih (atau ditolak Rugi Bersih), dan ditolak Ambilan.

Kedua-dua penyata ini saling berkait rapat. Untung Bersih atau Rugi Bersih yang dikira dalam Penyata Pendapatan akan dibawa ke Penyata Kedudukan Kewangan dan digunakan untuk melaraskan Ekuiti Pemilik. Inventori Akhir pula muncul di dua tempat, iaitu ditolak dalam pengiraan Kos Jualan dalam Penyata Pendapatan dan disenaraikan sebagai Aset Semasa dalam Penyata Kedudukan Kewangan. Oleh itu, kefahaman yang jelas tentang komponen setiap penyata membolehkan murid meletakkan setiap item di tempat yang betul dan mengelakkan kesilapan klasifikasi. Ingat bahawa hasil dan belanja hanya masuk ke Penyata Pendapatan, manakala aset, liabiliti dan ekuiti hanya masuk ke Penyata Kedudukan Kewangan.

Contoh lengkap

Latihan

Tip peperiksaan

Istilah utama

Penyata Pendapatan

Penyata yang menunjukkan untung atau rugi perniagaan bagi suatu tempoh perakaunan melalui Bahagian Perdagangan dan Bahagian Untung Rugi.

Penyata Kedudukan Kewangan

Penyata yang menunjukkan aset, liabiliti dan ekuiti pemilik pada satu tarikh tertentu.

Aset Bukan Semasa

Aset untuk kegunaan jangka panjang dan tidak untuk dijual semula, contohnya bangunan dan kenderaan.

Ekuiti Pemilik

Kepentingan pemilik dalam perniagaan, iaitu Modal campur Untung Bersih tolak Ambilan.

Sumber: DSKP KSSM Prinsip Perakaunan Tingkatan 4

Standard Kandungan lain dalam bab ini