Set Contoh KBAT: Perakaunan untuk Kawalan Dalaman

Contoh 1: Kemas Kini Buku Tunai & Penyata Penyesuaian Bank

Soalan

Rancangan penyelesaian

Langkah 1: Kemas kini Buku Tunai untuk butiran yang telah direkod oleh bank tetapi belum direkod oleh peniaga. Debit (tambah): dividen RM450. Kredit (tolak): caj bank RM120, arahan tetap RM300, cek tak laku RM280.

Langkah 2: Baki terselaras = 3850 + 450 − 120 − 300 − 280 = RM3,600.

Langkah 3: Selaraskan baki terselaras dengan Penyata Bank menggunakan butiran perbezaan masa sahaja: tambah cek belum dikemukakan RM620, tolak deposit belum dikreditkan RM900.

Jawapan

Baki Buku Tunai terselaras ialah RM3,600 (debit). Baki menurut Penyata Bank ialah RM3,320.

Bahagian yang biasa hilang markah

Contoh 2: Penyata Penyesuaian Bank Tanpa Kemas Kini Buku Tunai

Soalan

Rancangan penyelesaian

Kerana Buku Tunai tidak dikemas kini, semua perbezaan (butiran perbezaan masa DAN butiran yang belum direkod dalam Buku Tunai) mesti dimasukkan dalam Penyata. Mula dengan baki Buku Tunai RM3,620.

Tambah kutipan sewa RM500 (menaikkan baki bank tetapi tiada dalam Buku Tunai) dan cek belum dikemukakan RM540.

Tolak butiran yang menurunkan baki: caj bank RM90, cek tak laku RM230, arahan tetap RM400 dan deposit belum dikreditkan RM760.

Jawapan

Bermula daripada baki Buku Tunai RM3,620, penyata diselaraskan kepada baki Penyata Bank RM3,180.

Bahagian yang biasa hilang markah

Contoh 3: Penyesuaian Bank dengan Pembetulan Kesilapan

Soalan

Rancangan penyelesaian

Kenal pasti kesan setiap kesilapan pada Buku Tunai:

• Penerimaan RM360 direkod sebagai RM630 → terlebih debit RM270 → kredit (tolak) RM270 untuk membetulkannya.

• Bayaran RM150 direkod dua kali → terlebih kredit RM150 → debit (tambah) RM150 untuk membetulkannya.

• Kredit terus En. Zaidi RM540 → debit (tambah).

• Caj bank RM75 → kredit (tolak).

Baki terselaras = 1750 + 540 + 150 − 75 − 270 = RM2,095.

Penyata: tambah cek belum dikemukakan RM480, tolak deposit belum dikreditkan RM610.

Jawapan

Baki Buku Tunai terselaras selepas pembetulan ialah RM2,095 (debit). Baki menurut Penyata Bank ialah RM1,965.

Bahagian yang biasa hilang markah

Contoh 4: Belanjawan Tunai & Tafsiran Lebihan/Kurangan

Soalan

Rancangan penyelesaian

Bagi setiap bulan: Jumlah Penerimaan − Jumlah Pembayaran = Lebihan/(Kurangan). Baki tunai akhir = Baki awal + Lebihan/(Kurangan); baki akhir menjadi baki awal bulan berikut.

Julai: 20,000 − 15,800 = +4,200 → baki akhir 9,200.

Ogos: 23,000 − 22,900 = +100 → baki akhir 9,300 (ketat kerana belian peralatan RM6,000).

September: 26,000 − 19,450 = +6,550 → baki akhir 15,850.

Jawapan

Setiap bulan menunjukkan lebihan: Julai RM4,200, Ogos RM100 dan September RM6,550. Baki tunai akhir masing-masing RM9,200, RM9,300 dan RM15,850. Kedudukan tunai kekal positif tetapi menjadi sangat ketat pada Ogos akibat belian peralatan RM6,000; Puan Noraini boleh menangguhkan atau menjadualkan semula perbelanjaan modal itu untuk mengurangkan risiko kekurangan tunai.

Bahagian yang biasa hilang markah

Contoh 5: Analisis Varians: Belanjawan Dijangka lwn Sebenar

Soalan

Rancangan penyelesaian

Kira varians = sebenar − dijangka bagi setiap butiran. Bagi penerimaan, varians positif bermaksud penerimaan sebenar melebihi jangkaan (menggalakkan). Bagi pembayaran, varians positif bermaksud pembayaran sebenar melebihi jangkaan (tidak menggalakkan bagi tunai).

Jumlah Penerimaan: 26,300 − 25,000 = +1,300.

Jumlah Pembayaran: 19,700 − 18,500 = +1,200.

Lebihan: sebenar 6,600 lwn dijangka 6,500, varians +100.

Jawapan

Lebihan sebenar RM6,600 hanya RM100 lebih tinggi daripada dijangka RM6,500. Jualan tunai sebenar melebihi jangkaan sebanyak RM2,500 (menggalakkan), tetapi kutipan penghutang sebenar kurang RM1,200 daripada jangkaan dan belian sebenar melebihi jangkaan RM1,500. En. Yusof perlu mengetatkan kutipan hutang dan mengawal kos belian walaupun lebihan keseluruhan hampir menepati sasaran.

Bahagian yang biasa hilang markah

Contoh 6: Penyesuaian Bank Overdraf & Penilaian Kawalan Tunai

Soalan

Rancangan penyelesaian

Overdraf ialah baki kredit dalam Buku Tunai. Butiran yang menambah overdraf dikreditkan; butiran yang mengurangkan overdraf didebitkan.

Kredit (menambah overdraf): baki b/b 1,200, caj bank 160, faedah 90, arahan tetap 250, cek tak laku 340 → jumlah 2,040.

Debit (mengurangkan overdraf): dividen 700. Baki h/b (debit) = 2,040 − 700 = 1,340 → baki b/b overdraf RM1,340.

Penyata: mula dengan (1,340), tambah cek belum dikemukakan 900 (mengurangkan overdraf bank), tolak deposit belum dikreditkan 1,100 (menambah overdraf bank) → overdraf Penyata Bank (1,540).

Jawapan

Baki Buku Tunai terselaras ialah overdraf RM1,340, dan baki menurut Penyata Bank ialah overdraf RM1,540. Kawalan tunai perniagaan lemah: caj bank, faedah overdraf dan arahan tetap lewat direkod, jadi baki sebenar tidak diketahui dan overdraf terus meningkat. En. Kamal disaran menyediakan Penyata Penyesuaian Bank setiap bulan, merekod arahan tetap serta-merta dan mengasingkan tugas pengendalian tunai untuk mengukuhkan kawalan dalaman.

Bahagian yang biasa hilang markah