Standard Kandungan 14.2

Jenis modal dan terbitan syer

Percubaan berbayar 1 jam · Balasan hari yang sama · dari RM50/jam

Huraian

Sebuah syarikat berhad menurut syer memperoleh modal jangka panjang dengan menerbitkan (mengeluarkan) syer kepada orang ramai atau kepada pemegang syer terpilih. Modal syer ialah jumlah wang yang dikumpul daripada pemegang syer, dan setiap syer mempunyai nilai tara (nilai nominal) yang ditetapkan, contohnya RM1.00 setiap satu. Pembeli syer menjadi pemegang syer, iaitu pemilik sebahagian syarikat, dan berhak menerima dividen apabila syarikat mengisytiharkannya. Standard ini menghendaki anda mengenal pasti jenis-jenis modal syer, membezakan syer biasa daripada syer keutamaan, mengira modal diterbitkan dan modal berbayar penuh, serta merekod terbitan syer dalam Jurnal Am dan lejar.

Terdapat beberapa jenis modal syer yang perlu dibezakan mengikut peringkat. Modal dibenarkan (juga dipanggil modal berdaftar atau modal nominal) ialah jumlah maksimum modal yang syarikat dibenarkan menerbitkan seperti yang dinyatakan dalam dokumen penubuhannya. Modal diterbitkan ialah bahagian modal dibenarkan yang telah diterbitkan dan dijual kepada pemegang syer. Modal dituntut ialah bahagian nilai syer yang telah diminta oleh syarikat supaya dibayar oleh pemegang syer, manakala modal berbayar ialah amaun yang telah diterima daripada pemegang syer. Apabila syer diterbitkan dan dibayar sepenuhnya sekali gus, modal diterbitkan sama dengan modal berbayar penuh.

Dua jenis syer utama ialah syer biasa dan syer keutamaan. Syer biasa membawa hak mengundi dalam mesyuarat agung dan dividennya tidak tetap kerana bergantung pada keuntungan syarikat; pemegang syer biasa menanggung risiko paling tinggi tetapi menikmati baki keuntungan yang lebih besar apabila syarikat untung. Syer keutamaan pula membawa kadar dividen tetap (contohnya 6%) dan pemegangnya menerima dividen terlebih dahulu sebelum pemegang syer biasa, di samping keutamaan dalam pembayaran balik modal semasa pembubaran. Syer keutamaan kumulatif mempunyai ciri istimewa: jika syarikat tidak mengisytiharkan dividen dalam sesuatu tahun kerana rugi atau untung tidak mencukupi, dividen yang tidak dibayar itu terkumpul (tertunggak) dan mesti dibayar pada tahun berikutnya sebelum sebarang dividen dibayar kepada pemegang syer biasa. Ini berbeza dengan syer keutamaan bukan kumulatif yang dividennya terlepas jika tidak diisytiharkan pada tahun tersebut.

Untuk mengira modal diterbitkan dan modal berbayar penuh, gunakan rumus: bilangan unit syer diterbitkan didarab dengan nilai tara setiap unit. Contohnya, jika syarikat menerbitkan 200,000 unit syer biasa pada nilai tara RM1.00 setiap satu dan semuanya dibayar penuh, modal diterbitkan dan berbayar penuh ialah 200,000 x RM1.00 = RM200,000. Jika terdapat juga 50,000 unit syer keutamaan RM1.00 yang dibayar penuh, modal berbayar bagi syer keutamaan ialah RM50,000, menjadikan jumlah modal berbayar penuh RM250,000. Amaun ini dipaparkan dalam bahagian ekuiti pemilik pada Penyata Kedudukan Kewangan di bawah tajuk Modal Syer.

Apabila syer diterbitkan secara tunai dan dibayar penuh, catatan bergu yang paling asas ialah mendebit akaun Bank (aset masuk) dan mengkredit akaun Modal Syer yang berkenaan (Modal Syer Biasa atau Modal Syer Keutamaan). Urus niaga ini mula-mula dicatat dalam Jurnal Am sebagai catatan pembukaan atau catatan terbitan, lengkap dengan naratif yang menerangkan bilangan unit dan nilai tara. Selepas itu ia diposkan ke lejar: akaun Bank di sebelah debit dan akaun Modal Syer Biasa atau Modal Syer Keutamaan di sebelah kredit. Baki kredit dalam akaun modal syer menunjukkan modal berbayar yang akhirnya dipindahkan ke Penyata Kedudukan Kewangan.

Contoh lengkap

Terbitan syer biasa berbayar penuh secara tunai

Syarikat Maju Bestari Berhad mempunyai modal dibenarkan 500,000 unit syer biasa pada nilai tara RM1.00 setiap satu. Pada 1 Januari, syarikat menerbitkan 200,000 unit syer biasa RM1.00 kepada orang ramai dan semuanya dibayar penuh secara tunai.

Modal diterbitkan dan berbayar penuh = 200,000 x RM1.00 = RM200,000.

Catatan Jurnal Am: Debit Bank RM200,000; Kredit Modal Syer Biasa RM200,000. Naratif: Terbitan 200,000 unit syer biasa pada nilai tara RM1.00 setiap satu, berbayar penuh.

Pos ke lejar: dalam akaun Bank, catat di sebelah debit 'Modal Syer Biasa RM200,000'; dalam akaun Modal Syer Biasa, catat di sebelah kredit 'Bank RM200,000'. Baki kredit RM200,000 dalam akaun Modal Syer Biasa dibawa ke Penyata Kedudukan Kewangan.

Terbitan syer biasa dan syer keutamaan serentak

Syarikat Delima Ceria Berhad menerbitkan 300,000 unit syer biasa RM1.00 dan 100,000 unit syer keutamaan 6% RM1.00, kesemuanya dibayar penuh secara tunai pada 1 Julai.

Modal berbayar syer biasa = 300,000 x RM1.00 = RM300,000. Modal berbayar syer keutamaan = 100,000 x RM1.00 = RM100,000. Jumlah modal berbayar penuh = RM400,000.

Catatan Jurnal Am: Debit Bank RM400,000; Kredit Modal Syer Biasa RM300,000; Kredit Modal Syer Keutamaan RM100,000. Naratif: Terbitan 300,000 syer biasa dan 100,000 syer keutamaan 6% pada nilai tara RM1.00, berbayar penuh.

Dalam Penyata Kedudukan Kewangan, bahagian Modal Syer menunjukkan Modal Syer Biasa RM300,000 dan Modal Syer Keutamaan RM100,000, jumlah RM400,000.

Kesan dividen tertunggak syer keutamaan kumulatif

Syarikat Indah Permata Berhad mempunyai 100,000 unit syer keutamaan kumulatif 8% RM1.00. Dividen tahunan = 8% x RM100,000 = RM8,000. Pada Tahun 1 syarikat rugi dan tidak mengisytiharkan sebarang dividen.

Oleh sebab syer ini kumulatif, dividen RM8,000 Tahun 1 menjadi tertunggak dan terkumpul. Pada Tahun 2 syarikat untung dan mahu mengisytiharkan dividen.

Sebelum sebarang dividen dibayar kepada pemegang syer biasa pada Tahun 2, syarikat mesti membayar dahulu dividen tertunggak Tahun 1 sebanyak RM8,000 dan dividen semasa Tahun 2 sebanyak RM8,000, iaitu jumlah RM16,000 kepada pemegang syer keutamaan.

Ini menunjukkan kelebihan syer keutamaan kumulatif: hak dividen tidak terlepas walaupun tahun sebelumnya tiada pengisytiharan.

Latihan

Terangkan perbezaan antara syer biasa dan syer keutamaan dari segi hak mengundi dan dividen.

Jawapan: Syer biasa membawa hak mengundi dalam mesyuarat agung syarikat, manakala syer keutamaan biasanya tidak membawa hak mengundi. Dari segi dividen, syer biasa menerima dividen yang tidak tetap kerana bergantung pada keuntungan syarikat dan diisytiharkan selepas syer keutamaan; syer keutamaan pula menerima dividen pada kadar tetap (contohnya 6%) dan dibayar terlebih dahulu sebelum pemegang syer biasa. Pemegang syer biasa menanggung risiko lebih tinggi tetapi berpeluang menerima dividen lebih besar apabila syarikat untung, manakala pemegang syer keutamaan menikmati pulangan yang lebih stabil dan keutamaan pembayaran balik modal semasa pembubaran.

Syarikat Seri Gemilang Berhad menerbitkan 250,000 unit syer biasa RM1.00 dan 80,000 unit syer keutamaan RM1.00, kesemuanya dibayar penuh secara tunai. Kira modal berbayar penuh dan tunjukkan catatan Jurnal Am.

Jawapan: Modal berbayar syer biasa = 250,000 x RM1.00 = RM250,000. Modal berbayar syer keutamaan = 80,000 x RM1.00 = RM80,000. Jumlah modal berbayar penuh = RM250,000 + RM80,000 = RM330,000. Catatan Jurnal Am: Debit Bank RM330,000; Kredit Modal Syer Biasa RM250,000; Kredit Modal Syer Keutamaan RM80,000. Naratif: Terbitan 250,000 unit syer biasa dan 80,000 unit syer keutamaan pada nilai tara RM1.00 setiap satu, berbayar penuh.

Syarikat Bayu Restu Berhad mempunyai 150,000 unit syer keutamaan kumulatif 7% RM1.00. Pada Tahun 1 tiada dividen diisytiharkan kerana rugi. Berapakah jumlah dividen yang perlu dibayar kepada pemegang syer keutamaan pada Tahun 2 sebelum pemegang syer biasa menerima sebarang dividen?

Jawapan: Dividen tahunan syer keutamaan = 7% x (150,000 x RM1.00) = 7% x RM150,000 = RM10,500. Oleh sebab syer ini kumulatif, dividen Tahun 1 yang tidak diisytiharkan sebanyak RM10,500 menjadi tertunggak dan mesti dibayar pada Tahun 2. Oleh itu, pada Tahun 2 syarikat mesti membayar dividen tertunggak Tahun 1 RM10,500 ditambah dividen semasa Tahun 2 RM10,500, iaitu jumlah RM21,000 kepada pemegang syer keutamaan sebelum sebarang dividen dibayar kepada pemegang syer biasa.

Nyatakan maksud modal dibenarkan, modal diterbitkan dan modal berbayar.

Jawapan: Modal dibenarkan (modal berdaftar atau nominal) ialah jumlah maksimum modal yang syarikat dibenarkan menerbitkan seperti yang dinyatakan dalam dokumen penubuhannya. Modal diterbitkan ialah bahagian modal dibenarkan yang telah diterbitkan dan dijual kepada pemegang syer. Modal berbayar ialah amaun yang telah diterima daripada pemegang syer atas syer yang diterbitkan. Apabila semua syer yang diterbitkan telah dibayar penuh, modal diterbitkan sama dengan modal berbayar penuh.

Tip peperiksaan

Istilah utama

Modal dibenarkan: Jumlah maksimum modal yang syarikat dibenarkan menerbitkan seperti dinyatakan dalam dokumen penubuhannya; juga dikenali sebagai modal berdaftar atau nominal.
Modal berbayar: Amaun modal yang telah diterima daripada pemegang syer atas syer yang diterbitkan.
Syer keutamaan kumulatif: Syer keutamaan yang dividen tertunggaknya terkumpul dan mesti dibayar pada tahun berikutnya sebelum dividen syer biasa.
Nilai tara: Nilai nominal yang ditetapkan bagi setiap syer, contohnya RM1.00 setiap satu, digunakan untuk mengira modal syer.

Sumber: DSKP KSSM Prinsip Perakaunan Tingkatan 5

Standard Kandungan lain dalam bab ini

Pengenalan kepada Syarikat Berhad Menurut Syer

Standard Kandungan 14.1

Lihat

Ekuiti Pemilik Syarikat Berhad Menurut Syer

Standard Kandungan 14.3

Lihat

Dividen tunai

Standard Kandungan 14.4

Lihat

Perlukan bantuan untuk Jenis modal dan terbitan syer?

Percubaan berbayar 1 jam · Balasan hari yang sama · dari RM50/jam

Tempah Kelas Percubaan