Cara mengimbangkan akaun lejar

Lejar

Apa yang diperlukan

• Sebuah akaun lejar dalam format T yang telah dicatatkan semua urus niaga bagi tempoh tersebut.
• Kemahiran menjumlahkan belah debit dan belah kredit secara berasingan dengan betul.
• Pengetahuan tentang tarikh akhir tempoh perakaunan dan tarikh mula tempoh berikutnya.
• Pemahaman bahawa baki debit ialah aset atau belanja, manakala baki kredit ialah liabiliti, modal atau hasil.

Langkah demi langkah

1. 1

   Semak dan jumlahkan setiap belah

   Ambil akaun lejar yang hendak diimbangkan dan pastikan semua urus niaga bagi tempoh itu telah dicatat. Gunakan contoh Akaun Tunai Perniagaan Setia bagi bulan Januari 2024. Belah debit mencatat 1 Jan Modal RM5,000 dan 10 Jan Jualan RM1,500, manakala belah kredit mencatat 5 Jan Belian RM2,000 dan 20 Jan Sewa RM800. Jumlahkan setiap belah secara berasingan: jumlah debit ialah RM5,000 + RM1,500 = RM6,500 dan jumlah kredit ialah RM2,000 + RM800 = RM2,800. Buat pengiraan ini di tepi kertas dahulu dan jangan tulis jumlah dalam akaun lagi.

2. 2

   Tentukan belah yang lebih besar dan kira baki

   Bandingkan kedua-dua jumlah. Belah debit RM6,500 lebih besar daripada belah kredit RM2,800. Tolak jumlah yang kecil daripada jumlah yang besar untuk mendapat baki: RM6,500 − RM2,800 = RM3,700. Nilai RM3,700 inilah baki akaun yang perlu dimasukkan ke dalam akaun.

3. 3

   Catat baki h/b pada belah yang lebih kecil

   Baki hantar bawah (baki h/b) sentiasa ditulis pada belah yang lebih kecil supaya kedua-dua belah menjadi sama. Oleh sebab belah kredit lebih kecil, tulis pada belah kredit: 31 Jan Baki h/b RM3,700. Tarikhnya ialah hari terakhir tempoh perakaunan, iaitu 31 Januari 2024.

4. 4

   Jumlahkan kedua-dua belah pada baris yang sama

   Selepas baki h/b dimasukkan, kedua-dua belah kini berjumlah sama. Belah debit ialah RM6,500 manakala belah kredit ialah RM2,000 + RM800 + RM3,700 = RM6,500. Tulis jumlah RM6,500 pada baris yang sama di kedua-dua belah, kemudian lukis garis berkembar di bawah jumlah untuk menandakan akaun telah ditutup bagi tempoh itu.

5. 5

   Turunkan baki b/b pada belah bertentangan

   Baki mesti diteruskan ke tempoh berikutnya. Turunkan baki bawa bawah (baki b/b) pada belah yang bertentangan dengan baki h/b. Kerana baki h/b berada di belah kredit, baki b/b ditulis di belah debit: 1 Feb Baki b/b RM3,700, bertarikh hari pertama tempoh baharu, iaitu 1 Februari 2024.

6. 6

   Tafsir jenis dan makna baki

   Baki b/b berada di belah debit, jadi Akaun Tunai mempunyai baki debit RM3,700. Ini bermakna Perniagaan Setia memegang tunai berjumlah RM3,700 pada awal Februari, iaitu satu aset. Baki debit ini kemudian dipindahkan ke lajur debit dalam Imbangan Duga.

7. 7

   Semak semula ketepatan

   Sebelum meneruskan, pastikan jumlah kedua-dua belah sama, tarikh baki h/b ialah hujung tempoh dan baki b/b ialah mula tempoh baharu, serta baki b/b berada di belah bertentangan dengan baki h/b. Jika kedua-dua belah tidak sama, semak semula pengiraan campur dan catatan urus niaga asal sehingga akaun seimbang.

Contoh kedua

Lihat pula akaun pemiutang Perniagaan Jaya (pembekal) dalam buku Kedai Harmoni. Belah kredit mencatat belian kredit RM4,000 pada 3 Mac, manakala belah debit mencatat bayaran tunai RM2,500 pada 18 Mac. Di sini belah kredit lebih besar, maka baki h/b RM1,500 dicatat pada belah debit bertarikh 31 Mac, kedua-dua belah berjumlah RM4,000, dan baki b/b RM1,500 diturunkan pada belah kredit bertarikh 1 April. Baki kredit ini menunjukkan Kedai Harmoni masih berhutang RM1,500 kepada Perniagaan Jaya, iaitu satu liabiliti yang akan muncul di lajur kredit Imbangan Duga.

Jika sesebuah akaun mempunyai jumlah debit dan kredit yang sama, contohnya seorang penghutang yang telah menjelaskan semua hutangnya, akaun itu tidak mempunyai baki. Tulis sahaja jumlah yang sama di kedua-dua belah dengan garis berkembar tanpa baki h/b atau baki b/b, kerana akaun tersebut sudah tertutup sepenuhnya.

Kesilapan lazim

Bab berkaitan: Lejar →

Semua prosedur →