Standard Kandungan 5.3

Akaun Kawalan

Percubaan berbayar 1 jam · Balasan hari yang sama · dari RM50/jam

Huraian

Akaun Kawalan ialah akaun ringkasan yang mengumpulkan jumlah keseluruhan urus niaga bagi sekumpulan akaun individu yang serupa. Dalam Bab 5 Lejar, terdapat dua akaun kawalan yang perlu anda kuasai, iaitu Akaun Kawalan Belum Terima (mengawal semua akaun penghutang dalam Lejar Jualan) dan Akaun Kawalan Belum Bayar (mengawal semua akaun pemiutang dalam Lejar Belian). Tujuan utama akaun kawalan ialah sebagai alat semakan ketepatan aritmetik: baki akaun kawalan sepatutnya sama dengan jumlah baki semua akaun individu dalam lejar subsidiari yang berkaitan. Jika kedua-dua jumlah tidak sama, ini menandakan wujudnya kesilapan yang perlu dikesan dan dibetulkan.

Sumber maklumat bagi menyediakan akaun kawalan diambil daripada Buku Catatan Pertama, bukan daripada akaun individu satu per satu. Jumlah bulanan daripada setiap buku catatan pertama dipindahkan ke akaun kawalan. Contohnya, jumlah Jurnal Jualan menjadi jualan kredit, jumlah Jurnal Belian menjadi belian kredit, jumlah Jurnal Pulangan Jualan menjadi pulangan masuk, jumlah Jurnal Pulangan Belian menjadi pulangan keluar, manakala Buku Tunai membekalkan angka penerimaan, pembayaran serta diskaun dibenarkan dan diskaun diterima. Hutang lapuk pula diambil daripada Jurnal Am. Konsep ini penting kerana ia menunjukkan akaun kawalan sebagai ringkasan yang bebas daripada catatan lejar individu.

Bagi Akaun Kawalan Belum Terima, sisi debit merekod baki awal penghutang (baki b/b) dan jualan kredit sepanjang tempoh. Sisi kredit pula merekod wang tunai atau cek diterima daripada penghutang, diskaun dibenarkan, pulangan masuk (pulangan jualan) dan hutang lapuk yang dihapus kira. Baki h/b dicatat di sisi kredit dan dibawa turun semula sebagai baki awal tempoh berikutnya di sisi debit. Baki hujung ini mewakili jumlah wang yang masih perlu diterima daripada semua penghutang pada tarikh tersebut, dan ia dilaporkan sebagai aset semasa dalam Penyata Kedudukan Kewangan.

Bagi Akaun Kawalan Belum Bayar pula, sisi kredit merekod baki awal pemiutang (baki b/b) dan belian kredit sepanjang tempoh. Sisi debit merekod wang tunai atau cek dibayar kepada pemiutang, diskaun diterima dan pulangan keluar (pulangan belian). Baki h/b dicatat di sisi debit dan dibawa turun semula di sisi kredit. Baki hujung ini mewakili jumlah wang yang masih perlu dibayar kepada semua pemiutang, dan ia dilaporkan sebagai liabiliti semasa dalam Penyata Kedudukan Kewangan. Perhatikan bahawa struktur Akaun Kawalan Belum Bayar bertentangan dengan Akaun Kawalan Belum Terima kerana ia akaun liabiliti.

Untuk memastikan ketepatan, baki akaun kawalan disemak silang dengan senarai baki akaun individu daripada lejar subsidiari. Sebagai contoh, baki Akaun Kawalan Belum Terima mesti sama dengan jumlah kesemua baki akaun penghutang dalam Lejar Jualan. Jika tidak sama, pelajar perlu mengesan kesilapan seperti angka tersalah pindah, urus niaga tertinggal, atau kesilapan penjumlahan. Kelebihan akaun kawalan ialah ia membolehkan kesilapan dikesan dengan cepat, membantu menyediakan penyata kewangan tanpa perlu menunggu setiap akaun individu diseimbangkan, dan menyediakan satu bentuk kawalan dalaman kerana orang yang menyimpan lejar individu biasanya berbeza daripada orang yang menyediakan akaun kawalan.

Contoh lengkap

Akaun Kawalan Belum Terima (Perniagaan Maju Jaya)

Pada 1 Jun, baki penghutang (baki b/b) ialah RM15,000. Sepanjang Jun berlaku urus niaga berikut: jualan kredit RM42,000, wang/cek diterima daripada penghutang RM38,000, diskaun dibenarkan RM900, pulangan masuk RM1,200 dan hutang lapuk dihapus kira RM500.

Sisi debit: Baki b/b RM15,000 dan Jualan RM42,000, memberi jumlah RM57,000.

Sisi kredit: Bank/Tunai RM38,000, Diskaun dibenarkan RM900, Pulangan masuk RM1,200, Hutang lapuk RM500 dan Baki h/b RM16,400.

Baki h/b dikira: RM57,000 - RM38,000 - RM900 - RM1,200 - RM500 = RM16,400. Baki RM16,400 ini dilaporkan sebagai aset semasa (penghutang) dalam Penyata Kedudukan Kewangan pada 30 Jun.

Akaun Kawalan Belum Bayar (Kedai Runcit Sinar)

Pada 1 Julai, baki pemiutang (baki b/b) ialah RM10,000. Sepanjang Julai: belian kredit RM28,000, wang/cek dibayar kepada pemiutang RM25,000, diskaun diterima RM600 dan pulangan keluar RM800.

Sisi kredit: Baki b/b RM10,000 dan Belian RM28,000, memberi jumlah RM38,000.

Sisi debit: Bank/Tunai RM25,000, Diskaun diterima RM600, Pulangan keluar RM800 dan Baki h/b RM11,600.

Baki h/b dikira: RM38,000 - RM25,000 - RM600 - RM800 = RM11,600. Baki RM11,600 ini dilaporkan sebagai liabiliti semasa (pemiutang) dalam Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Julai.

Catatan bergu urus niaga sumber

Bagi menunjukkan asal angka dalam akaun kawalan, pertimbangkan urus niaga jualan kredit RM42,000 di atas. Catatan bergu asalnya ialah: Debit Akaun Penghutang RM42,000; Kredit Akaun Jualan RM42,000. Jumlah ini datang daripada Jurnal Jualan.

Bagi hutang lapuk RM500: Debit Akaun Hutang Lapuk RM500; Kredit Akaun Penghutang RM500. Angka ini diambil daripada Jurnal Am.

Bagi diskaun diterima RM600 dalam contoh pemiutang: Debit Akaun Pemiutang RM600; Kredit Akaun Diskaun Diterima RM600. Jumlah bulanan setiap item inilah yang diringkaskan ke dalam akaun kawalan.

Latihan

Nyatakan sumber (Buku Catatan Pertama) bagi setiap item berikut yang dicatat dalam akaun kawalan: (i) jualan kredit, (ii) belian kredit, (iii) pulangan masuk, (iv) diskaun dibenarkan, (v) hutang lapuk.

Jawapan: (i) Jualan kredit: Jurnal Jualan. (ii) Belian kredit: Jurnal Belian. (iii) Pulangan masuk: Jurnal Pulangan Jualan. (iv) Diskaun dibenarkan: Buku Tunai (lajur diskaun). (v) Hutang lapuk: Jurnal Am. Jumlah bulanan setiap buku catatan pertama inilah yang dipindahkan ke akaun kawalan yang berkaitan.

Sediakan Akaun Kawalan Belum Terima Perniagaan Damai bagi bulan Ogos. Baki b/b penghutang RM20,000; jualan kredit RM55,000; wang diterima daripada penghutang RM48,000; diskaun dibenarkan RM1,500; pulangan masuk RM2,000; hutang lapuk RM800. Kira baki h/b.

Jawapan: Sisi debit: Baki b/b RM20,000 + Jualan RM55,000 = RM75,000. Sisi kredit: Bank/Tunai RM48,000 + Diskaun dibenarkan RM1,500 + Pulangan masuk RM2,000 + Hutang lapuk RM800 + Baki h/b. Baki h/b = RM75,000 - RM48,000 - RM1,500 - RM2,000 - RM800 = RM22,700. Baki h/b RM22,700 (penghutang, aset semasa).

Sediakan Akaun Kawalan Belum Bayar Syarikat Bestari bagi bulan September. Baki b/b pemiutang RM14,000; belian kredit RM36,000; bayaran kepada pemiutang RM30,000; diskaun diterima RM700; pulangan keluar RM1,300. Kira baki h/b.

Jawapan: Sisi kredit: Baki b/b RM14,000 + Belian RM36,000 = RM50,000. Sisi debit: Bank/Tunai RM30,000 + Diskaun diterima RM700 + Pulangan keluar RM1,300 + Baki h/b. Baki h/b = RM50,000 - RM30,000 - RM700 - RM1,300 = RM18,000. Baki h/b RM18,000 (pemiutang, liabiliti semasa).

Terangkan dua tujuan penyediaan akaun kawalan dan jelaskan bagaimana baki akaun kawalan disemak.

Jawapan: Tujuan pertama ialah sebagai alat semakan ketepatan aritmetik, supaya kesilapan dalam lejar subsidiari dapat dikesan dengan cepat. Tujuan kedua ialah membolehkan penyata kewangan disediakan lebih awal kerana baki penghutang dan pemiutang boleh diperoleh terus daripada akaun kawalan tanpa mengimbangkan setiap akaun individu; ia juga menyediakan kawalan dalaman. Baki akaun kawalan disemak dengan membandingkannya dengan jumlah senarai baki akaun individu dalam lejar subsidiari (Lejar Jualan atau Lejar Belian). Jika kedua-dua jumlah sama, ini menunjukkan tiada kesilapan aritmetik; jika berbeza, kesilapan perlu dikesan.

Tip peperiksaan

Hafal struktur setiap akaun: Akaun Kawalan Belum Terima bermula dengan baki b/b di sisi debit (aset), manakala Akaun Kawalan Belum Bayar bermula dengan baki b/b di sisi kredit (liabiliti). Jika baki awal diletakkan di sisi yang salah, seluruh jawapan akan salah.
Ingat item yang mengurangkan penghutang di sisi kredit Akaun Kawalan Belum Terima: penerimaan wang, diskaun dibenarkan, pulangan masuk dan hutang lapuk. Hutang lapuk sering terlupa, jadi jangan tinggalkannya.
Sentiasa nyatakan sumber Buku Catatan Pertama jika soalan meminta, kerana perkara ini ialah Standard Pembelajaran yang khusus (contoh: jualan kredit dari Jurnal Jualan, hutang lapuk dari Jurnal Am).
Semak jawapan dengan mengira baki h/b secara formula dahulu sebelum menulis akaun penuh, supaya jumlah kedua-dua sisi seimbang dan tidak silap aritmetik.

Istilah utama

Akaun Kawalan Belum Terima: Akaun ringkasan yang mengawal semua akaun penghutang dalam Lejar Jualan; bakinya ialah jumlah penghutang (aset semasa).
Akaun Kawalan Belum Bayar: Akaun ringkasan yang mengawal semua akaun pemiutang dalam Lejar Belian; bakinya ialah jumlah pemiutang (liabiliti semasa).
Buku Catatan Pertama: Buku rekod asal urus niaga (Jurnal Jualan, Jurnal Belian, Jurnal Pulangan, Buku Tunai, Jurnal Am) yang menjadi sumber angka bagi akaun kawalan.
Hutang Lapuk: Hutang penghutang yang tidak dapat dikutip dan dihapus kira; direkod di sisi kredit Akaun Kawalan Belum Terima dan diambil daripada Jurnal Am.

Sumber: DSKP KSSM Prinsip Perakaunan Tingkatan 4

Standard Kandungan lain dalam bab ini

Lejar

Standard Kandungan 5.1

Lihat

Sistem Catatan Bergu

Standard Kandungan 5.2

Lihat

Perlukan bantuan untuk Akaun Kawalan?

Percubaan berbayar 1 jam · Balasan hari yang sama · dari RM50/jam

Tempah Kelas Percubaan