Andaian, Prinsip dan Batasan dalam perakaunan

Huraian

Standard Kandungan 1.4 memperkenalkan kerangka konsep perakaunan, iaitu andaian, prinsip dan batasan yang menjadi asas penyediaan dan pelaporan maklumat perakaunan. Semua urus niaga direkod dan dilaporkan mengikut panduan yang seragam supaya penyata kewangan yang dihasilkan boleh dipercayai, boleh dibandingkan dan difahami oleh pengguna seperti pemilik, pemiutang dan pihak berkuasa. Tanpa panduan ini, setiap perniagaan akan merekod urus niaga mengikut kaedah sendiri dan maklumat kewangan menjadi tidak konsisten serta mengelirukan.

Terdapat empat andaian utama dalam perakaunan. Pertama, Andaian Entiti Berasingan menganggap perniagaan sebagai entiti yang berasingan daripada pemiliknya, maka urus niaga peribadi pemilik tidak boleh dicampur dengan urus niaga perniagaan. Kedua, Andaian Usaha Berterusan menganggap perniagaan akan terus beroperasi untuk tempoh yang tidak terhad pada masa hadapan, justeru aset direkod pada kos dan bukan pada nilai jualan segera. Ketiga, Andaian Tempoh Perakaunan membahagikan hayat perniagaan kepada tempoh yang sama (biasanya satu tahun) supaya prestasi boleh diukur dan dilaporkan secara berkala. Keempat, Andaian Wang Sebagai Ukuran menetapkan bahawa hanya urus niaga yang boleh dinilai dalam bentuk wang (contohnya Ringgit Malaysia) direkod, manakala perkara seperti kemahiran pekerja atau semangat kerja tidak direkod kerana tidak dapat diukur dengan wang.

Selain andaian, terdapat enam prinsip penting. Prinsip Ketekalan menghendaki perniagaan menggunakan kaedah perakaunan yang sama dari satu tempoh ke tempoh yang lain supaya penyata kewangan boleh dibandingkan; jika kaedah susut nilai garis lurus digunakan pada tahun ini, kaedah yang sama patut diteruskan pada tahun berikutnya. Prinsip Kos menetapkan aset direkod pada kos sebenar yang dibayar semasa perolehan dan bukan pada nilai anggaran. Prinsip Pengiktirafan Hasil menghendaki hasil diiktiraf apabila ia diperoleh (barang telah dijual atau perkhidmatan telah diberi), bukan semestinya semasa wang tunai diterima, manakala Prinsip Pengiktirafan Belanja menghendaki belanja diiktiraf apabila ia ditanggung. Prinsip Pemadanan pula menghendaki belanja dipadankan dengan hasil dalam tempoh perakaunan yang sama supaya untung bersih dihitung dengan tepat. Inilah sebabnya pelarasan seperti belanja terakru dan hasil terdahulu dibuat.

Dua prinsip lagi ialah Prinsip Materialiti dan Prinsip Berhemat atau Konservatisme. Prinsip Materialiti membenarkan perkara yang kecil nilainya dan tidak menjejaskan keputusan pengguna direkod dengan cara yang ringkas, contohnya pembelian penyapu atau bakul sampah boleh direkodkan terus sebagai belanja walaupun boleh digunakan lebih setahun. Prinsip Berhemat atau Konservatisme menghendaki perniagaan tidak melebihkan aset dan hasil serta tidak mengurangkan liabiliti dan belanja; keuntungan tidak diiktiraf sehingga ia telah diperoleh, tetapi kerugian yang dijangka perlu diambil kira, contohnya membuat peruntukan hutang ragu dan menilai inventori pada kos atau nilai boleh direalis, mengikut mana-mana yang lebih rendah.

Batasan pula merujuk kepada had atau kekangan maklumat perakaunan. Antaranya, penyata kewangan lebih menumpukan maklumat yang boleh diukur dengan wang sahaja sehingga mengabaikan faktor kualitatif seperti reputasi dan kepuasan pelanggan. Maklumat perakaunan juga bersifat sejarah kerana melaporkan urus niaga yang telah berlaku dan mungkin tidak menggambarkan keadaan semasa disebabkan perubahan nilai wang atau inflasi. Selain itu, penyediaan maklumat yang terlalu terperinci melibatkan kos dan masa, maka wujud pertimbangan antara kos dengan faedah maklumat. Memahami batasan ini membolehkan pengguna menafsir penyata kewangan dengan lebih berhati-hati dan tidak bergantung sepenuhnya kepada angka yang dilaporkan.

Contoh lengkap

Latihan

Tip peperiksaan

Istilah utama

Andaian Entiti Berasingan

Anggapan bahawa perniagaan ialah entiti yang berasingan daripada pemiliknya, maka urus niaga peribadi pemilik tidak dicampur dengan urus niaga perniagaan.

Andaian Usaha Berterusan

Anggapan bahawa perniagaan akan terus beroperasi untuk tempoh yang tidak terhad, maka aset direkod pada kos dan bukan nilai jualan segera.

Prinsip Pemadanan

Prinsip yang menghendaki belanja dipadankan dengan hasil dalam tempoh perakaunan yang sama supaya untung bersih dihitung dengan tepat.

Prinsip Berhemat (Konservatisme)

Prinsip yang menghendaki perniagaan tidak melebihkan aset dan hasil serta tidak mengurangkan liabiliti dan belanja apabila terdapat ketidakpastian.

Sumber: DSKP KSSM Prinsip Perakaunan Tingkatan 4

Standard Kandungan lain dalam bab ini