Latihan Soalan: Perakaunan untuk Perkongsian

Langkah menjawab soalan pengiraan

• Kenal pasti dahulu kaedah modal yang digunakan: Kaedah Modal Tetap memerlukan Akaun Modal dan Akaun Semasa yang berasingan, manakala Kaedah Modal Berubah hanya menggunakan satu Akaun Modal untuk merekod semua pelarasan.
• Sediakan Akaun Pengasingan Untung Rugi mengikut turutan: mula dengan untung bersih, campur faedah atas ambilan, kemudian tolak faedah atas modal serta gaji/elaun/bonus, dan akhirnya agihkan baki untung mengikut nisbah kongsi.
• Untuk faedah atas ambilan dan faedah atas pinjaman pekongsi, sentiasa laraskan mengikut tempoh (bilangan bulan) apabila tarikh diberikan dalam soalan.
• Semak asas kongsi untung yang dinyatakan (sama rata, nisbah baki modal awal atau nisbah tetap) dan gunakan hanya asas yang dinyatakan dalam soalan tersebut.

Senarai semak pembubaran perkongsian

• Pindahkan semua aset pada nilai buku ke debit Akaun Realisasi, dan rekodkan hasil jualan aset di kredit Akaun Realisasi.
• Rekodkan belanja pembubaran di debit Akaun Realisasi; untung atau rugi realisasi kemudian dipindahkan ke Akaun Modal pekongsi mengikut nisbah kongsi.
• Jelaskan liabiliti seperti pemiutang melalui Akaun Bank terlebih dahulu sebelum membayar baki tunai kepada pekongsi.
• Jika Akaun Modal pekongsi berbaki debit, tentukan sama ada pekongsi itu mampu membawa masuk tunai atau muflis, sebelum menyelesaikan agihan tunai terakhir.

Latihan Soalan

1. Soalan 1

   Perkongsian Wira & Zana beroperasi tanpa Ikatan Perkongsian. Nyatakan EMPAT peruntukan Seksyen 26 Akta Perkongsian 1961 yang terpakai berhubung aspek perakaunan, dan jelaskan satu implikasi ketiadaan Ikatan Perkongsian.

   Jawapan

   Peruntukan Seksyen 26 apabila tiada Ikatan Perkongsian:

   1. Untung atau rugi dikongsi sama rata antara semua pekongsi.

   2. Tiada faedah atas modal diberikan kepada pekongsi.

   3. Tiada faedah atas ambilan dikenakan ke atas pekongsi.

   4. Tiada gaji dibayar kepada mana-mana pekongsi.

   5. Faedah 8% setahun dibayar atas pinjaman yang diberikan pekongsi kepada firma.

   Implikasi: Pekongsi yang menyumbang modal lebih besar atau bekerja lebih keras tidak mendapat pulangan tambahan, lalu boleh menimbulkan pertikaian; pengagihan mesti mengikut peruntukan berkanun ini dan bukan kehendak pekongsi.

2. Soalan 2

   Perniagaan Perkongsian Seri Murni: modal Aisyah RM60,000 dan Balan RM40,000 sepanjang tahun berakhir 31 Disember 2025. Ikatan menetapkan faedah atas modal 5% setahun dan faedah atas ambilan 6% setahun. Aisyah mengambil RM12,000 pada 1 Julai 2025 dan Balan mengambil RM6,000 pada 1 Oktober 2025. Kira faedah atas modal dan faedah atas ambilan bagi setiap pekongsi.

   Jawapan

   Faedah atas modal:

   Aisyah = RM60,000 × 5% = RM3,000

   Balan = RM40,000 × 5% = RM2,000

   Faedah atas ambilan (mengikut tempoh):

   Aisyah = RM12,000 × 6% × 6/12 = RM360 (1 Julai–31 Dis = 6 bulan)

   Balan = RM6,000 × 6% × 3/12 = RM90 (1 Okt–31 Dis = 3 bulan)

3. Soalan 3

   Perkongsian Chong & Devi memperoleh untung bersih RM50,000 bagi tahun berakhir 31 Disember 2025. Ikatan menetapkan: faedah atas modal Chong RM4,000 dan Devi RM3,000; gaji Devi RM6,000; faedah atas ambilan Chong RM500 dan Devi RM300; dan untung baki dikongsi mengikut nisbah 3:2. Sediakan pengagihan untung dalam format penyata dan tentukan kongsi untung setiap pekongsi.

   Jawapan

   Untung bersih: RM50,000

   Campur faedah atas ambilan (500 + 300): RM800 → RM50,800

   Tolak faedah atas modal (4,000 + 3,000): (RM7,000)

   Tolak gaji Devi: (RM6,000)

   Baki untung boleh diagih: RM37,800

   Kongsi untung 3:2:

   Chong = 37,800 × 3/5 = RM22,680

   Devi = 37,800 × 2/5 = RM15,120

   (Lihat jadual pengagihan untung di bawah untuk susun atur penuh.)

4. Soalan 4

   Kaedah Modal Tetap digunakan. Akaun Semasa Farid mempunyai baki kredit awal RM2,000. Sepanjang tahun: faedah atas modal RM3,000, gaji RM8,000, kongsi untung RM15,000, ambilan RM10,000 dan faedah atas ambilan RM400. Kira baki akhir Akaun Semasa Farid dan nyatakan sama ada baki debit atau kredit.

   Jawapan

   Baki kredit awal: RM2,000

   Campur: faedah atas modal RM3,000 + gaji RM8,000 + kongsi untung RM15,000 = RM26,000

   Tolak: ambilan RM10,000 + faedah atas ambilan RM400 = RM10,400

   Baki akhir = 2,000 + 26,000 − 10,400 = RM17,600 (baki kredit)

   Nota: Di bawah Kaedah Modal Tetap, Akaun Modal kekal tidak berubah pada jumlah modal asal; semua pelarasan di atas direkod dalam Akaun Semasa.

5. Soalan 5

   Ganesh dan Hui bersetuju berkongsi untung mengikut nisbah baki modal awal. Modal awal: Ganesh RM80,000 dan Hui RM120,000. Untung yang boleh diagih ialah RM45,000. Kira bahagian untung setiap pekongsi dan tunjukkan semakan anda.

   Jawapan

   Nisbah modal awal = 80,000 : 120,000 = 2 : 3 (jumlah 5 bahagian)

   Ganesh = 45,000 × 2/5 = RM18,000

   Hui = 45,000 × 3/5 = RM27,000

   Semakan: 18,000 + 27,000 = RM45,000 (sama dengan untung boleh diagih).

6. Soalan 6

   Perkongsian Indah dibubarkan. Nilai buku aset: mesin RM30,000, inventori RM10,000 dan penghutang RM8,000. Semasa pembubaran: mesin dijual RM25,000, inventori dijual RM8,000 dan penghutang menjelaskan RM7,500. Belanja pembubaran RM1,000 dibayar dan pemiutang RM12,000 dijelaskan penuh pada nilai buku. Kira untung atau rugi realisasi dan agihannya jika dua pekongsi berkongsi sama rata.

   Jawapan

   Nilai buku aset dipindahkan ke Akaun Realisasi = 30,000 + 10,000 + 8,000 = RM48,000

   Hasil realisasi aset = 25,000 + 8,000 + 7,500 = RM40,500

   Belanja pembubaran = RM1,000

   Rugi realisasi = 48,000 − 40,500 + 1,000 = RM8,500

   (Pemiutang dijelaskan pada nilai buku RM12,000, jadi tiada untung/rugi daripada pemiutang.)

   Agihan rugi (sama rata): setiap pekongsi menanggung 8,500 ÷ 2 = RM4,250 (didebit ke Akaun Modal masing-masing).

7. Soalan 7

   Di akhir pembubaran Perkongsian Jaya, Akaun Modal Kamal berbaki debit RM6,000 manakala Akaun Modal Lina berbaki kredit RM20,000. Bincangkan penyelesaian bagi baki debit Kamal jika (a) Kamal mampu membawa masuk tunai, dan (b) Kamal muflis dan tidak mampu membayar.

   Jawapan

   (a) Jika Kamal mampu membawa masuk tunai:

   Kamal membayar RM6,000 kepada firma (Debit Akaun Bank, Kredit Akaun Modal Kamal). Selepas itu Lina menerima bayaran penuh RM20,000 daripada baki tunai.

   (b) Jika Kamal muflis:

   Baki debit RM6,000 yang tidak dapat dikutip merupakan kerugian yang ditanggung oleh pekongsi yang solven, iaitu Lina. Kerugian ini ditanggung mengikut terma yang dipersetujui, lazimnya nisbah baki modal terakhir mengikut prinsip Garner lwn Murray, atau nisbah kongsi untung jika Ikatan menetapkan sedemikian. Akaun Modal Lina didebit RM6,000, lalu baki bayaran kepada Lina menjadi 20,000 − 6,000 = RM14,000.