Tingkatan 5 · Bab 4

Perakaunan untuk Perkongsian

Percubaan berbayar 1 jam · Balasan hari yang sama · dari RM50/jam

19 jam pengajaran

Apa yang diliputi bab ini

Bab 4 Tingkatan 5, Perakaunan untuk Perkongsian, membawa anda daripada milikan tunggal kepada perniagaan yang dimiliki oleh dua orang atau lebih. Cabaran baharu dalam bab ini ialah cara mengagihkan untung (atau rugi) secara adil antara rakan kongsi dan merekod modal setiap rakan kongsi. Standard Kandungan bab ini merangkumi ciri perniagaan perkongsian, Akaun Pengasingan Untung Rugi, ekuiti pemilik serta penyata kewangan perkongsian, dan pembubaran perkongsian.

Bab ini menguji kefahaman anda tentang konsep 'entiti berasingan' dan 'catatan bergu' dalam keadaan yang lebih rumit. Selepas Penyata Pendapatan, anda perlu mengasingkan untung bersih melalui faedah atas modal, gaji rakan kongsi, faedah atas ambilan dan nisbah perkongsian untung yang dipersetujui. Kesilapan kecil pada satu langkah akan menjejaskan Akaun Semasa, Akaun Modal dan Penyata Kedudukan Kewangan, jadi anda perlu teliti pada setiap langkah.

Dalam kitaran perakaunan, perkongsian bermula sama seperti milikan tunggal: urus niaga direkod dalam jurnal dan diposkan ke lejar, kemudian Imbangan Duga dan Penyata Pendapatan disediakan sehingga untung bersih. Perbezaan bermula selepas untung bersih diperoleh. Di sinilah Akaun Pengasingan Untung Rugi digunakan, diikuti Akaun Semasa dan Akaun Modal, dan diakhiri dengan Penyata Kedudukan Kewangan yang memaparkan ekuiti setiap rakan kongsi. Pembubaran pula ialah penamat perniagaan: semua aset dijual, liabiliti dijelaskan, dan baki dikembalikan kepada rakan kongsi.

Standard Kandungan

13.1 Perniagaan Perkongsian

Standard Pembelajaran (teks rasmi DSKP)

13.1.1Menyatakan tujuan penubuhan perniagaan perkongsian
13.1.2Membandingkan jenis pemilikan perniagaan daripada aspek perakaunan bagi perniagaan perkongsian dan milikan tunggal
13.1.3Menjelaskan: (i) kelebihan perubahan entiti milikan tunggal kepada perniagaan perkongsian. (ii) kandungan Seksyen 26 Akta Perkongsian 1961 yang berkaitan dengan aspek perakaunan
13.1.4Menerangkan tujuan memeterai Ikatan Perkongsian
13.1.5Menerangkan kandungan Ikatan Perkongsian berkaitan aspek perakaunan berikut: (i) Jumlah modal yang disumbangkan oleh pekongsi (ii) Faedah atas modal (iii) Faedah atas ambilan (iv) Faedah atas pinjaman pekongsi (v) Gaji / Elaun / Bonus pekongsi (vi) Kongsi untung atau Kongsi rugi
13.1.6Menjelaskan implikasi jika tiada Ikatan Perkongsian

13.2 Akaun Pengasingan Untung Rugi

Standard Pembelajaran (teks rasmi DSKP)

13.2.1Menerangkan tujuan penyediaan Akaun Pengasingan Untung Rugi
13.2.2Menerangkan format Akaun Pengasingan Untung Rugi
13.2.3Mengira: (i) Faedah atas ambilan (ii) Faedah atas modal (iii) Gaji / Elaun / Bonus pekongsi (iv) Faedah atas pinjaman pekongsi (v) Kongsi Untung atau Kongsi Rugi berdasarkan pembahagian sama rata, nisbah baki modal awal atau nisbah tetap
13.2.4Menghasilkan Akaun Pengasingan Untung Rugi dalam bentuk ’T’ dan format penyata

13.3 Ekuiti Pemilik dan Penyata Kewangan Perkongsian

Standard Pembelajaran (teks rasmi DSKP)

13.3.1Menyediakan: (i) Akaun Modal menggunakan Kaedah Modal Berubah (ii) Akaun Modal dan Akaun Semasa menggunakan Kaedah Modal Tetap
13.3.2Merekod faedah atas pinjaman pekongsi dalam Akaun Semasa
13.3.3Menghasilkan Penyata Kewangan Perkongsian berdasarkan maklumat yang berkaitan dalam bentuk ’T’ dan format penyata
13.3.4Merumuskan perbezaan Ekuiti Pemilik antara perniagaan perkongsian dan milikan tunggal

13.4 Pembubaran Perkongsian

Standard Pembelajaran (teks rasmi DSKP)

13.4.1Menerangkan sebab pembubaran perkongsian
13.4.2Menerangkan tatacara pembubaran perkongsian
13.4.3Merekod pembubaran perkongsian dalam Jurnal Am
13.4.4Menyediakan Akaun Realisasi, Akaun Bank, Akaun Modal pekongsi dan akaun-akaun yang berkaitan
13.4.5Membincangkan penyelesaian apabila Akaun Modal pekongsi berbaki debit di akhir proses pembubaran

Sumber: DSKP KSSM Prinsip Perakaunan Tingkatan 5

Idea utama bab ini

Apa itu perniagaan perkongsian (SK 13.1)

Perkongsian ialah perniagaan yang dimiliki oleh dua hingga dua puluh orang (kecuali firma profesional seperti akauntan atau peguam) yang bersetuju menyumbang modal dan berkongsi untung rugi. Ia dikawal oleh Akta Perkongsian 1961. Ciri utamanya termasuk liabiliti tidak terhad, perkongsian untung rugi, dan setiap rakan kongsi bertindak sebagai ejen kepada firma dan rakan kongsi lain.

Kelebihan perkongsian ialah lebih banyak modal boleh dikumpul, tanggungjawab dan risiko dikongsi, serta kepakaran berbeza dapat digabungkan. Kelemahannya pula ialah liabiliti tidak terhad, potensi perselisihan pendapat, dan keputusan mungkin lebih lambat kerana perlu persetujuan bersama. Memahami ciri ini membantu anda menjawab soalan struktur berbentuk 'nyatakan' atau 'terangkan'.

Contoh ringkas: Amir dan Balqis membentuk 'Perniagaan Maju' dengan Amir menyumbang modal RM60,000 dan Balqis RM40,000. Firma ini kini menjadi entiti berasingan daripada pemiliknya, jadi modal RM100,000 dicatat: Debit Bank RM100,000, Kredit Akaun Modal Amir RM60,000 dan Kredit Akaun Modal Balqis RM40,000.

Perjanjian perkongsian dan peruntukan Akta Perkongsian 1961 (SK 13.1)

Perjanjian perkongsian (surat cara perkongsian) ialah dokumen yang menyatakan syarat perkongsian seperti nisbah perkongsian untung, kadar faedah atas modal, kadar faedah atas ambilan, dan gaji rakan kongsi. Jika perkara ini dipersetujui, angka dalam perjanjian digunakan untuk pengasingan untung.

Jika tiada perjanjian bertulis, peruntukan Akta Perkongsian 1961 terpakai: tiada faedah atas modal, tiada faedah atas ambilan, tiada gaji rakan kongsi, untung rugi dikongsi sama rata, dan rakan kongsi berhak mendapat faedah 8% setahun atas pinjaman yang diberi kepada firma. Soalan SPM sering menguji sama ada anda tahu bila peruntukan Akta ini terpakai.

Contoh: Jika Amir dan Balqis tiada perjanjian dan firma memperoleh untung bersih RM30,000, mengikut Akta ia dikongsi sama rata iaitu RM15,000 setiap seorang, tanpa sebarang faedah atas modal walaupun sumbangan modal mereka berbeza.

Akaun Pengasingan Untung Rugi (SK 13.2)

Akaun Pengasingan Untung Rugi ialah lanjutan Penyata Pendapatan yang khusus untuk perkongsian. Ia bermula dengan untung bersih yang dibawa turun daripada Penyata Pendapatan, kemudian mengasingkannya kepada faedah atas modal, gaji rakan kongsi, faedah atas ambilan, dan baki untung yang dibahagi mengikut nisbah perkongsian untung.

Susunan lazim: untung bersih, tambah faedah atas ambilan (kerana ini pendapatan firma), tolak faedah atas modal dan gaji rakan kongsi; baki yang tinggal ialah untung boleh bahagi. Setiap item pengasingan mempunyai catatan bergu dalam Akaun Semasa (kaedah modal tetap) atau Akaun Modal (kaedah modal berubah) rakan kongsi.

Contoh: Untung bersih RM30,000. Faedah atas modal Amir RM3,000 dan Balqis RM2,000. Gaji Balqis RM6,000. Baki = RM30,000 - RM3,000 - RM2,000 - RM6,000 = RM19,000, dikongsi sama rata RM9,500 setiap seorang. Catatan bahagian untung: Debit Akaun Pengasingan Untung Rugi RM19,000, Kredit Akaun Semasa Amir RM9,500 dan Akaun Semasa Balqis RM9,500.

Faedah atas modal dan faedah atas ambilan (SK 13.2)

Faedah atas modal ialah ganjaran kepada setiap rakan kongsi atas modal yang disumbangkan; semakin besar modal, semakin besar faedahnya. Ia dikira atas baki modal (biasanya modal awal) mengikut kadar dalam perjanjian. Faedah atas modal ialah pengasingan untung, bukan belanja, jadi ia TIDAK dimasukkan dalam Penyata Pendapatan.

Faedah atas ambilan pula dikenakan kepada rakan kongsi yang membuat ambilan supaya mereka tidak mengambil terlalu banyak wang tunai firma. Ia menambah untung boleh bahagi. Catatan: Debit Akaun Semasa rakan kongsi, Kredit Akaun Pengasingan Untung Rugi.

Contoh: Modal Amir RM60,000 dengan faedah 5% setahun = RM3,000. Catatan: Debit Akaun Pengasingan Untung Rugi RM3,000, Kredit Akaun Semasa Amir RM3,000. Jika Amir membuat ambilan RM8,000 dan faedah atas ambilan 5% = RM400: Debit Akaun Semasa Amir RM400, Kredit Akaun Pengasingan Untung Rugi RM400.

Gaji rakan kongsi dan pembahagian untung (SK 13.2)

Gaji rakan kongsi ialah ganjaran kepada rakan kongsi yang aktif menguruskan perniagaan. Perlu diingat, gaji rakan kongsi ialah pengasingan untung dan BUKAN belanja gaji dalam Penyata Pendapatan. Jika seorang rakan kongsi juga bekerja sebagai pekerja biasa, itu perkara lain, tetapi dalam konteks SPM, gaji rakan kongsi masuk ke Akaun Pengasingan.

Selepas semua faedah dan gaji diambil kira, baki untung dibahagi mengikut nisbah perkongsian untung. Nisbah ini ditetapkan dalam perjanjian (contohnya nisbah modal); jika tiada perjanjian, baki dibahagi sama rata. Setiap bahagian dikreditkan ke Akaun Semasa rakan kongsi masing-masing.

Contoh: Gaji Balqis RM6,000: Debit Akaun Pengasingan Untung Rugi RM6,000, Kredit Akaun Semasa Balqis RM6,000. Jika nisbah untung Amir:Balqis ialah 3:2 dan baki untung RM20,000, maka Amir dapat RM12,000 dan Balqis RM8,000, dikreditkan ke Akaun Semasa masing-masing.

Akaun Modal: kaedah tetap lawan kaedah berubah (SK 13.3)

Dalam kaedah modal tetap, Akaun Modal setiap rakan kongsi kekal pada jumlah asal (kecuali ada modal tambahan atau pengeluaran modal), manakala semua pengasingan seperti faedah atas modal, gaji, faedah atas ambilan, ambilan dan bahagian untung direkod dalam Akaun Semasa yang berasingan. Ini kaedah yang paling kerap diuji dalam SPM.

Dalam kaedah modal berubah, tiada Akaun Semasa yang berasingan; semua item pengasingan terus direkod dalam Akaun Modal, menyebabkan baki modal berubah setiap tahun. Anda perlu tahu membezakan format kedua-dua kaedah ini kerana penyampaian dalam Penyata Kedudukan Kewangan berbeza.

Contoh Akaun Semasa Amir (modal tetap): sisi kredit ialah faedah atas modal RM3,000 dan bahagian untung RM9,500; sisi debit ialah ambilan RM8,000 dan faedah atas ambilan RM400. Baki bawa turun (kredit) = RM3,000 + RM9,500 - RM8,000 - RM400 = RM4,100. Baki kredit ini menunjukkan firma berhutang kepada Amir.

Akaun Semasa dan tafsiran baki (SK 13.3)

Akaun Semasa mencatat urus niaga tahunan antara firma dengan setiap rakan kongsi apabila kaedah modal tetap digunakan. Sisi kredit lazimnya faedah atas modal, gaji, dan bahagian untung; sisi debit lazimnya ambilan, faedah atas ambilan, dan bahagian rugi. Baki kredit bermaksud firma berhutang kepada rakan kongsi, manakala baki debit bermaksud rakan kongsi berhutang kepada firma (mengambil lebih daripada haknya).

Baki Akaun Semasa penting kerana ia dipindahkan ke bahagian ekuiti pemilik dalam Penyata Kedudukan Kewangan. Baki debit Akaun Semasa perlu ditolak daripada ekuiti, bukan ditambah, dan ramai calon tersilap tanda di sini.

Contoh: Jika Akaun Semasa Balqis menunjukkan baki debit RM1,200 (kerana ambilan besar), maka dalam Penyata Kedudukan Kewangan ekuiti Balqis = Modal RM40,000 tolak baki debit Akaun Semasa RM1,200 = RM38,800.

Penyata Kewangan Perkongsian (SK 13.3)

Penyata Pendapatan perkongsian disediakan seperti biasa sehingga untung bersih, kemudian disambung dengan Akaun Pengasingan Untung Rugi. Penyata Kedudukan Kewangan pula memaparkan aset bukan semasa, aset semasa, liabiliti, dan bahagian ekuiti pemilik yang menunjukkan Akaun Modal dan Akaun Semasa setiap rakan kongsi secara berasingan.

Bahagian ekuiti pemilik biasanya disusun begini: Modal setiap rakan kongsi, ditambah atau ditolak baki Akaun Semasa masing-masing, untuk memberi jumlah ekuiti. Jumlah ekuiti campur liabiliti mesti sama dengan jumlah aset, mengikut persamaan perakaunan.

Contoh susunan ekuiti: Modal Amir RM60,000 + Semasa Amir RM4,100 = RM64,100; Modal Balqis RM40,000 - Semasa Balqis RM1,200 = RM38,800; Jumlah ekuiti = RM102,900. Angka ini mesti sama dengan aset bersih firma.

Pembubaran perkongsian dan Akaun Realisasi (SK 13.4)

Pembubaran berlaku apabila perkongsian ditamatkan, misalnya kerana rugi berterusan, kematian rakan kongsi, atau persetujuan bersama. Semua aset (kecuali tunai dan bank) dijual, liabiliti dijelaskan, dan lebihan atau kekurangan dibahagi kepada rakan kongsi mengikut nisbah perkongsian untung. Alat utamanya ialah Akaun Realisasi.

Dalam Akaun Realisasi: sisi debit mencatat nilai buku aset yang dipindahkan (selain tunai) dan belanja pembubaran; sisi kredit mencatat hasil jualan aset dan liabiliti yang diambil alih. Perbezaan antara kedua-dua sisi ialah untung atau rugi realisasi, yang dibahagi kepada Akaun Modal rakan kongsi mengikut nisbah untung.

Contoh: Perabot dengan nilai buku RM10,000 dijual pada harga RM7,000, maka rugi realisasi ialah RM3,000. Jika nisbah Amir:Balqis 3:2, rugi dibahagi: Amir RM1,800 dan Balqis RM1,200. Catatan: Debit Akaun Modal Amir RM1,800 dan Akaun Modal Balqis RM1,200, Kredit Akaun Realisasi RM3,000. Akhirnya baki modal dijelaskan dengan bayaran tunai kepada setiap rakan kongsi.

Kesilapan lazim

Pelan belajar bab ini

Mulakan dengan menghafal ciri perkongsian dan peruntukan Akta Perkongsian 1961 (tiada faedah atau gaji, untung dibahagi sama rata, faedah pinjaman 8%) supaya anda tahu bila menggunakannya.
Latih menyediakan Akaun Pengasingan Untung Rugi langkah demi langkah: untung bersih, tambah faedah atas ambilan, tolak faedah atas modal dan gaji, baki bahagi ikut nisbah.
Kuasai kesan bergu setiap item pengasingan ke Akaun Semasa (kaedah modal tetap) dan Akaun Modal (kaedah modal berubah) sehingga arah debit/kredit menjadi automatik.
Buat sekurang-kurangnya lima set Akaun Semasa lengkap sehingga imbang, kemudian pindahkan bakinya dengan betul ke bahagian ekuiti Penyata Kedudukan Kewangan.
Latih penyediaan penyata kewangan perkongsian yang lengkap: Penyata Pendapatan sehingga untung bersih, sambung Akaun Pengasingan, dan susun ekuiti Modal campur/tolak Akaun Semasa.
Fokus pada pembubaran: latih Akaun Realisasi, agih untung/rugi realisasi ikut nisbah, dan selesaikan baki Akaun Modal dengan tunai sehingga semua akaun ditutup.
Semak semula senarai kesilapan lazim sebelum peperiksaan dan tandakan tiga kesilapan yang paling kerap anda buat untuk diberi perhatian khusus.

Soalan lazim

Apa beza faedah atas modal dengan gaji rakan kongsi?

Kedua-duanya ialah pengasingan untung, bukan belanja. Faedah atas modal ialah ganjaran kerana menyumbang modal, dikira mengikut kadar atas baki modal. Gaji rakan kongsi pula ialah ganjaran kerana mengurus perniagaan secara aktif. Kedua-duanya dicatat Debit Akaun Pengasingan Untung Rugi dan Kredit Akaun Semasa rakan kongsi, dan tidak boleh dimasukkan ke dalam Penyata Pendapatan sebagai belanja.

Bila peruntukan Akta Perkongsian 1961 digunakan?

Peruntukan Akta digunakan apabila tiada perjanjian perkongsian bertulis atau perjanjian tidak menyentuh sesuatu perkara. Di bawah Akta: tiada faedah atas modal, tiada faedah atas ambilan, tiada gaji rakan kongsi, untung rugi dikongsi sama rata, dan rakan kongsi yang memberi pinjaman berhak mendapat faedah 8% setahun. Jika ada perjanjian, angka dalam perjanjian mengatasi peruntukan Akta.

Apa perbezaan Akaun Modal dan Akaun Semasa?

Dalam kaedah modal tetap, Akaun Modal mencatat sumbangan modal asal dan kekal tidak berubah (kecuali modal tambahan atau pengeluaran modal). Akaun Semasa pula mencatat urus niaga tahunan seperti faedah atas modal, gaji, bahagian untung, ambilan dan faedah atas ambilan. Baki Akaun Semasa boleh kredit (firma berhutang kepada rakan kongsi) atau debit (rakan kongsi berhutang kepada firma).

Apakah tujuan Akaun Realisasi dalam pembubaran?

Akaun Realisasi digunakan untuk mengira untung atau rugi apabila semua aset (selain tunai dan bank) dijual dan liabiliti dijelaskan semasa pembubaran. Nilai buku aset dan belanja pembubaran di sisi debit, hasil jualan dan liabiliti yang diambil alih di sisi kredit. Perbezaannya ialah untung atau rugi realisasi yang dibahagi kepada Akaun Modal rakan kongsi mengikut nisbah perkongsian untung.

Bagaimana saya boleh berlatih bab ini dengan lebih fokus?

Buat banyak latihan berperingkat: mulakan dengan Akaun Pengasingan, kemudian Akaun Semasa, kemudian Penyata Kewangan penuh, dan akhirnya pembubaran. Jika anda mahukan bimbingan peribadi, guru berpengalaman kami mengajar secara 1-ke-1, dengan sesi percubaan berbayar dari RM50/jam; hubungi WhatsApp. Namun, latihan berulang dan menyemak kesilapan sendiri tetap paling penting.

Bahan pembelajaran untuk bab ini

Bab lain

Analisis dan Tafsiran Penyata Kewangan untuk Membuat Keputusan

Bab 1

Lihat

Rekod Tak Lengkap

Bab 2

Lihat

Perakaunan untuk Kawalan Dalaman

Bab 3

Lihat

Perakaunan untuk Syarikat Berhad Menurut Syer

Bab 5

Lihat

Perakaunan untuk Kelab dan Persatuan

Bab 6

Lihat

Perakaunan Kos

Bab 7

Lihat

Semua bab →

Perlukan bantuan untuk Perakaunan untuk Perkongsian?

Percubaan berbayar 1 jam · Balasan hari yang sama · dari RM50/jam

Tempah Kelas Percubaan