Tingkatan 5 · Bab 6

Perakaunan untuk Kelab dan Persatuan

Tempah Kelas Percubaan

Percubaan berbayar 1 jam · Balasan hari yang sama · dari RM50/jam

14 jam pengajaran

Apa yang diliputi bab ini

Bab 6 Tingkatan 5 memperkenalkan perakaunan bagi organisasi bukan untung, iaitu kelab dan persatuan seperti Kelab Sukan Aman atau Persatuan Belia Maju. Berbeza dengan perniagaan yang matlamat utamanya ialah keuntungan, kelab dan persatuan ditubuhkan untuk kebajikan, aktiviti dan kepentingan ahli. Kemahiran catatan bergu, akaun lejar dan pelarasan yang anda pelajari sebelum ini masih digunakan, tetapi beberapa istilah bertukar: Modal menjadi Dana Terkumpul, Untung Bersih menjadi Lebihan, dan Rugi Bersih menjadi Kurangan (Defisit). Rekod kelab pula disimpan oleh bendahari.

Bab ini menggunakan semula hampir semua kemahiran yang telah anda pelajari, cuma dalam konteks bukan untung. Anda akan menyediakan Akaun Penerimaan dan Pembayaran (ringkasan tunai kelab), Akaun Yuran Ahli untuk melaraskan yuran tertunggak dan terdahulu, Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan yang menggunakan asas akruan untuk mencari Lebihan atau Kurangan, dan akhirnya Penyata Kedudukan Kewangan yang memaparkan aset, liabiliti dan Dana Terkumpul. Kemahiran utama yang diuji ialah membezakan item modal daripada item hasil, dan menukar penerimaan tunai kepada pendapatan sebenar tahun berkenaan.

Bab ini menguji kefahaman konsep, bukan kebolehan menyalin angka. Ramai calon hilang markah kerana menganggap penerimaan tunai sebagai pendapatan tanpa pelarasan, atau memasukkan pembelian kelengkapan ke dalam Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan. Anda perlu faham asas akruan dan perbezaan antara aliran tunai dengan prestasi kewangan sebenar sesebuah organisasi.

Standard Kandungan

15.1 Kelab dan Persatuan

Standard Pembelajaran (teks rasmi DSKP)

15.1.1Menerangkan: (i) takrif Kelab dan Persatuan di bawah Akta Pertubuhan 1966 (ii) tatacara dan matlamat penubuhan sesebuah Kelab dan Persatuan berbanding entiti yang berorientasikan keuntungan (iii) sumber utama kewangan Kelab dan Persatuan
15.1.2Membanding akaun-akaun Kelab dan Persatuan dengan akaun-akaun entiti yang berorientasikan keuntungan
15.1.3Menganalisis sama ada aktiviti mencari keuntungan bagi sesebuah Kelab dan Persatuan bertentangan dengan motif utama penubuhannya

15.2 Akaun Penerimaan dan Pembayaran

Standard Pembelajaran (teks rasmi DSKP)

15.2.1Menerangkan tujuan penyediaan Akaun Penerimaan dan Pembayaran
15.2.2Memberi contoh item penerimaan dan pembayaran
15.2.3Menyediakan Akaun Penerimaan dan Pembayaran dalam bentuk ’T’ dan format penyata
15.2.4Membezakan Akaun Penerimaan dan Pembayaran dengan Buku Tunai bagi entiti yang berorientasikan keuntungan

15.3 Akaun Yuran Ahli

Standard Pembelajaran (teks rasmi DSKP)

15.3.1Menerangkan maksud Yuran
15.3.2Menerangkan maksud Yuran Semasa, Yuran Lapuk, Yuran Belum Terperoleh dan Yuran Belum Terima
15.3.3Menyediakan Akaun Yuran Ahli

15.4 Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan

Standard Pembelajaran (teks rasmi DSKP)

15.4.1Menerangkan tujuan penyediaan Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan
15.4.2Menerangkan maksud lebihan dan kurangan pendapatan
15.4.3Memberi contoh hasil dan belanja bagi Kelab dan Persatuan
15.4.4Mentafsir Pendapatan Hasil, Pendapatan Modal, Perbelanjaan Hasil dan Perbelanjaan Modal
15.4.5Menyediakan Akaun Perdagangan dalam bentuk ’T’ dan format penyata
15.4.6Mentaksir untung atau rugi aktiviti berkala bagi Kelab dan Persatuan
15.4.7Menghasilkan Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan dalam bentuk ’T’ dan format penyata
15.4.8Memberi alasan item yang terdapat dalam Akaun Penerimaan dan Pembayaran tidak direkodkan dalam Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan
15.4.9Membahas sebab nilai item yang direkodkan dalam Akaun Penerimaan dan Pembayaran tidak sama dengan nilai item yang direkodkan dalam Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan

15.5 Penyata Kedudukan Kewangan Kelab dan Persatuan

Standard Pembelajaran (teks rasmi DSKP)

15.5.1Menerangkan maksud Dana Terkumpul
15.5.2Mengira Dana Terkumpul
15.5.3Menghasilkan Penyata Kedudukan Kewangan dalam bentuk ’T’ dan format penyata
15.5.4Merumuskan perbezaan komponen Dana Terkumpul Kelab dan Persatuan dengan komponen Ekuiti Pemilik entiti yang berorientasikan keuntungan dalam Penyata Kedudukan Kewangan

Sumber: DSKP KSSM Prinsip Perakaunan Tingkatan 5

Idea utama bab ini

Ciri kelab dan persatuan sebagai organisasi bukan untung

Kelab dan persatuan tidak menjalankan perniagaan untuk untung; matlamatnya ialah kebajikan dan aktiviti ahli. Sumber pendapatan biasa termasuk yuran ahli, derma, hasil jualan (contoh kafeteria kelab), dan kutipan aktiviti seperti jamuan atau pertandingan. Perbelanjaan pula termasuk sewa dewan, gaji jaga, alat sukan dan susut nilai kelengkapan.

Istilah bertukar mengikut konteks bukan untung. Modal digantikan dengan Dana Terkumpul, Untung Bersih menjadi Lebihan, Rugi Bersih menjadi Kurangan, dan Penyata Pendapatan digantikan dengan Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan. Buku Tunai pula diringkaskan menjadi Akaun Penerimaan dan Pembayaran. Fahami padanan istilah ini supaya anda tidak tersalah melabel akaun dalam jawapan.

Akaun Penerimaan dan Pembayaran

Akaun ini ialah ringkasan Buku Tunai kelab. Ia ialah akaun nyata yang bermula dengan baki tunai/bank awal, mencatat semua wang yang diterima di sebelah debit dan semua wang yang dibayar di sebelah kredit, tanpa mengira sama ada item itu modal atau hasil, dan tanpa mengira tempoh. Ia berakhir dengan baki tunai/bank akhir tahun.

Contoh: jika kelab menerima yuran RM3,000 dan menjual tiket jamuan RM800, catatan di sebelah debit ialah Yuran RM3,000 dan Jamuan RM800. Jika kelab membeli kelengkapan RM1,200 dan membayar sewa RM600, catatan di sebelah kredit ialah Belian Kelengkapan RM1,200 dan Sewa RM600. Perhatikan bahawa pembelian kelengkapan (item modal) turut muncul di sini kerana akaun ini berasaskan tunai.

Kelemahan Akaun Penerimaan dan Pembayaran

Kerana ia berasaskan tunai semata-mata, Akaun Penerimaan dan Pembayaran tidak membezakan item modal daripada item hasil, tidak melaras yuran tertunggak atau terdahulu, tidak mengambil kira belanja terakru atau prabayar, dan tidak merekod item bukan tunai seperti susut nilai. Oleh itu, ia tidak dapat menunjukkan sama ada kelab mencapai Lebihan atau Kurangan.

Inilah sebab kelab masih perlu menyediakan Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan. Contohnya, jika RM3,000 yuran diterima tetapi RM150 daripadanya ialah yuran tahun hadapan (terdahulu), pendapatan sebenar tahun ini bukanlah RM3,000. Akaun Penerimaan dan Pembayaran tidak dapat menunjukkan perbezaan ini, tetapi Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan boleh.

Akaun Yuran Ahli: melaras tunggakan dan terdahulu

Akaun Yuran Ahli digunakan untuk mencari jumlah yuran sebenar yang dipindahkan ke Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan. Yuran tertunggak (belum dibayar ahli) ialah aset, manakala yuran terdahulu (dibayar awal untuk tahun hadapan) ialah liabiliti. Di sebelah debit: baki b/b tunggakan awal, yuran ke Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan, dan baki h/b terdahulu akhir. Di sebelah kredit: baki b/b terdahulu awal, tunai diterima, dan baki h/b tunggakan akhir.

Contoh berangka: tunggakan awal RM200, terdahulu awal RM50, tunai diterima RM3,000, tunggakan akhir RM150, terdahulu akhir RM100. Yuran ke Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan = 3,000 + 150 (tunggakan akhir) - 200 (tunggakan awal) + 50 (terdahulu awal) - 100 (terdahulu akhir) = RM2,900. Angka RM2,900 inilah pendapatan yuran sebenar tahun berkenaan.

Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan

Akaun ini setara dengan Penyata Pendapatan tetapi untuk kelab. Ia hanya merekodkan pendapatan hasil dan belanja hasil bagi tahun semasa atas asas akruan, dan mengabaikan semua item modal. Susut nilai kelengkapan, belanja terakru dan hapus kira turut dilaras di sini. Jika pendapatan melebihi perbelanjaan, hasilnya Lebihan; jika perbelanjaan melebihi pendapatan, hasilnya Kurangan.

Contoh: pendapatan yuran RM2,900, derma RM300 dan lebihan jualan kafeteria RM400 memberi jumlah pendapatan RM3,600. Perbelanjaan pula ialah sewa RM600, gaji RM1,200 dan susut nilai kelengkapan RM500 (jumlah RM2,300), jadi Lebihan = 3,600 - 2,300 = RM1,300. Perhatikan bahawa pembelian kelengkapan RM1,200 tadi tidak dimasukkan di sini kerana ia item modal.

Lebihan, Kurangan dan Dana Terkumpul

Lebihan atau Kurangan daripada Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan dipindahkan ke Dana Terkumpul, sama seperti untung/rugi dipindahkan ke akaun Modal dalam perniagaan. Dana Terkumpul akhir = Dana Terkumpul awal + Lebihan (atau - Kurangan). Dana Terkumpul mewakili nilai bersih kelab yang terkumpul sejak penubuhannya.

Untuk mencari Dana Terkumpul awal apabila ia tidak diberi, gunakan persamaan perakaunan pada awal tahun: Dana Terkumpul awal = Jumlah Aset awal - Jumlah Liabiliti awal. Contoh: kelengkapan RM5,000, bank RM1,200 dan yuran tertunggak RM200 (jumlah aset RM6,400), tolak yuran terdahulu RM50 dan pemiutang RM150 (jumlah liabiliti RM200), memberi Dana Terkumpul awal RM6,200.

Item khas: akaun perdagangan, derma dan yuran seumur hidup

Sesetengah kelab menjalankan aktiviti bercorak jualan, contohnya kedai atau kafeteria kelab. Untuk aktiviti sedemikian, satu akaun perdagangan ringkas disediakan untuk mencari untung atau rugi kotor aktiviti itu, dan hanya untung/rugi bersihnya dipindahkan ke Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan sebagai satu baris. Contoh: jualan kafeteria RM2,000 tolak kos belian RM1,600 memberi lebihan RM400 yang dibawa ke Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan.

Derma untuk tujuan am dianggap pendapatan tahun semasa, tetapi derma bagi tujuan khusus (contohnya tabung bangunan) biasanya dimodalkan dan ditambah kepada Dana Terkumpul, bukan dijadikan pendapatan. Yuran keahlian seumur hidup pula lazimnya dianggap penerimaan modal dan tidak dimasukkan ke dalam Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan secara sekali gus.

Penyata Kedudukan Kewangan kelab dan persatuan

Format penyata ini serupa dengan format perniagaan. Aset bukan semasa merangkumi kelengkapan dan perabot selepas ditolak susut nilai terkumpul. Aset semasa merangkumi inventori, yuran tertunggak, bank dan tunai. Liabiliti semasa merangkumi yuran terdahulu, belanja terakru dan pemiutang. Bahagian ekuiti pula diganti dengan Dana Terkumpul.

Contoh ringkas: aset bukan semasa (kelengkapan) RM5,700, aset semasa (yuran tertunggak RM150 + bank RM1,750) RM1,900, jumlah aset RM7,600. Liabiliti semasa (yuran terdahulu RM100) RM100. Dana Terkumpul = 7,600 - 100 = RM7,500, sama dengan Dana Terkumpul awal RM6,200 campur Lebihan RM1,300. Kesepadanan ini membuktikan penyata anda seimbang.

Susun langkah menjawab soalan penuh

Soalan bab ini biasanya memberi Akaun Penerimaan dan Pembayaran serta maklumat tambahan (tunggakan, terdahulu, susut nilai), dan meminta anda menyediakan Akaun Yuran Ahli, Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan, dan Penyata Kedudukan Kewangan. Langkah selamat: kira Dana Terkumpul awal dahulu, siapkan Akaun Yuran Ahli untuk mendapatkan angka yuran, kemudian bina Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan, dan akhir sekali susun Penyata Kedudukan Kewangan.

Semak silang setiap jawapan: pastikan Lebihan atau Kurangan telah dipindahkan ke Dana Terkumpul, dan jumlah aset menyamai Dana Terkumpul campur liabiliti supaya penyata anda seimbang.

Kesilapan lazim

Pelan belajar bab ini

Kuasai istilah dahulu: buat jadual perbandingan perniagaan lawan kelab (Modal/Dana Terkumpul, Untung/Lebihan, Rugi/Kurangan, Penyata Pendapatan/Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan).
Latih membezakan item modal daripada item hasil dengan senarai contoh: pembelian kelengkapan (modal) lawan sewa dan susut nilai (hasil).
Hafal dan latih format Akaun Yuran Ahli sehingga anda boleh meletakkan tunggakan dan terdahulu di sebelah debit atau kredit yang betul tanpa teragak-agak.
Latih menukar Akaun Penerimaan dan Pembayaran kepada Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan langkah demi langkah, sambil melaras susut nilai, terakru dan terdahulu.
Latih mengira Dana Terkumpul awal menggunakan Jumlah Aset awal tolak Jumlah Liabiliti awal dalam pelbagai soalan.
Selesaikan beberapa soalan penuh: Akaun Yuran Ahli, Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan, dan Penyata Kedudukan Kewangan sekali gus, kemudian semak keseimbangan.
Setiap kali selesai, semak silang: pastikan Lebihan/Kurangan dipindahkan ke Dana Terkumpul dan penyata seimbang sebagai bukti jawapan betul.

Soalan lazim

Apa beza Akaun Penerimaan dan Pembayaran dengan Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan?

Akaun Penerimaan dan Pembayaran ialah ringkasan tunai yang merekod semua wang masuk dan keluar tanpa mengira modal atau hasil dan tanpa pelarasan. Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan pula hanya merekod pendapatan dan belanja hasil tahun semasa atas asas akruan, dan menghasilkan Lebihan atau Kurangan.

Yuran tertunggak itu aset atau liabiliti?

Yuran tertunggak ialah aset semasa kerana ahli masih berhutang yuran kepada kelab. Sebaliknya, yuran terdahulu ialah liabiliti semasa kerana kelab telah menerima wang untuk perkhidmatan tahun hadapan yang belum diberikan.

Kenapa pembelian kelengkapan tidak dimasukkan dalam Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan?

Kerana pembelian kelengkapan ialah perbelanjaan modal, bukan belanja hasil. Ia direkod sebagai aset bukan semasa dalam Penyata Kedudukan Kewangan, dan hanya susut nilainya dijadikan belanja dalam Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan.

Bagaimana mengira Dana Terkumpul awal jika tidak diberi?

Gunakan persamaan perakaunan pada awal tahun: Dana Terkumpul awal = Jumlah Aset awal tolak Jumlah Liabiliti awal. Contohnya, jika aset awal RM6,400 dan liabiliti awal RM200, maka Dana Terkumpul awal ialah RM6,200.

Apakah yang berlaku kepada Lebihan atau Kurangan selepas dikira?

Ia dipindahkan ke Dana Terkumpul: Dana Terkumpul akhir sama dengan Dana Terkumpul awal tambah Lebihan atau tolak Kurangan. Jika anda mahukan bimbingan berstruktur, guru berpengalaman kami mengajar secara 1-ke-1; sesi percubaan berbayar bermula dari RM50/jam (WhatsApp.

Bahan pembelajaran untuk bab ini

Bab lain

Analisis dan Tafsiran Penyata Kewangan untuk Membuat Keputusan

Bab 1

Rekod Tak Lengkap

Bab 2

Perakaunan untuk Kawalan Dalaman

Bab 3

Perakaunan untuk Perkongsian

Bab 4

Perakaunan untuk Syarikat Berhad Menurut Syer

Bab 5

Perakaunan Kos

Bab 7

Perlukan bantuan untuk Perakaunan untuk Kelab dan Persatuan?

Percubaan berbayar 1 jam · Balasan hari yang sama · dari RM50/jam

Tempah Kelas Percubaan

Tempah Kelas Percubaan

Percubaan berbayar 1 jam · Balasan hari yang sama