Kelab dan Persatuan

Huraian

Kelab dan persatuan ialah sejenis pertubuhan bukan untung (organisasi tanpa motif keuntungan) yang ditubuhkan oleh sekumpulan orang yang berkongsi minat, matlamat atau kepentingan yang sama. Contohnya kelab sukan, persatuan rekreasi, kelab hobi, persatuan penduduk dan kelab kebajikan. Di bawah Standard Kandungan ini, murid perlu memahami takrif kelab dan persatuan menurut Akta Pertubuhan 1966, membezakan matlamat penubuhannya daripada matlamat entiti yang mengejar untung, serta mengenal pasti sumber kewangan yang menyokong aktivitinya. Kefahaman ini menjadi asas untuk rekod perakaunan yang dipelajari pada bahagian seterusnya dalam bab ini, seperti Akaun Penerimaan dan Pembayaran serta Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan.

Menurut Akta Pertubuhan 1966 (Societies Act 1966), pertubuhan ditakrifkan sebagai mana-mana kelab, syarikat, perkongsian atau persatuan yang terdiri daripada tujuh (7) orang atau lebih, tanpa mengira tujuannya. Setiap kelab atau persatuan yang menepati takrif ini wajib didaftarkan dengan Pendaftar Pertubuhan (Registrar of Societies, ROS). Pendaftaran ini memberikan pertubuhan itu status sah dari segi undang-undang untuk menjalankan aktiviti, membuka akaun bank atas nama pertubuhan dan memungut yuran daripada ahli. Kelab dan persatuan bukan perniagaan: ia dianggotai oleh ahli, ditadbir oleh sebuah jawatankuasa yang dipilih dalam mesyuarat agung, dan bertanggungjawab kepada ahli-ahlinya, bukan kepada pemilik atau pemegang saham.

Perbezaan paling penting yang perlu ditekankan ialah matlamat penubuhan kelab dan persatuan berbanding entiti untung (seperti milikan tunggal, perkongsian atau syarikat). Matlamat utama kelab dan persatuan ialah memberi kemudahan, perkhidmatan dan manfaat kepada ahli serta memenuhi minat bersama, bukan untuk memaksimumkan keuntungan. Sebarang lebihan yang diperoleh tidak diagihkan kepada ahli sebagai keuntungan; sebaliknya, lebihan itu digunakan semula untuk meningkatkan kemudahan dan aktiviti kelab demi kepentingan ahli. Entiti untung pula ditubuhkan khusus untuk menjana keuntungan yang boleh dinikmati oleh pemilik atau dibahagikan kepada pemegang saham. Kerana perbezaan matlamat inilah, istilah perakaunan kelab juga berbeza: kelab menyediakan Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan (bukan Penyata Pendapatan/Untung Rugi), keputusannya dipanggil lebihan atau kurangan (bukan untung bersih atau rugi bersih), dan modal pemilik digantikan dengan Dana Terkumpul.

Kelab dan persatuan memerlukan wang untuk membiayai aktiviti, menyewa premis, membeli peralatan dan membayar perbelanjaan pentadbiran. Sumber kewangan yang utama termasuklah yuran keahlian tahunan (yuran langganan) yang dibayar oleh ahli setiap tahun, yuran masuk atau bayaran kemasukan yang dibayar sekali sahaja oleh ahli baharu semasa menyertai kelab, serta derma dan sumbangan daripada ahli atau orang awam. Selain itu, kelab memperoleh hasil daripada aktiviti khas seperti keuntungan jualan minuman di kantin, hasil jualan tiket majlis makan malam tahunan, kutipan daripada pertandingan sukan, hasil sewa dewan, dividen atau faedah atas pelaburan, dan hasil daripada aktiviti pengumpulan dana. Ahli seumur hidup pula membayar yuran keahlian seumur hidup sekali gus untuk keahlian kekal.

Sumber kewangan perlu difahami kerana setiap sumber dilayan secara berbeza dalam perakaunan kelab pada bahagian seterusnya dalam bab ini. Sebagai contoh, yuran langganan tahunan dianggap hasil (pendapatan) dan diambil kira dalam Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan mengikut prinsip akruan, dengan pelarasan bagi yuran tertunggak dan yuran terdahulu. Yuran masuk lazimnya dilayan sebagai hasil pada tahun ia diterima. Derma yang besar dan bertujuan khas mungkin dimodalkan (ditambah kepada Dana Terkumpul) manakala derma kecil biasa dianggap hasil. Dengan memahami takrif, matlamat dan sumber kewangan ini secara jelas, murid dapat membezakan perakaunan kelab daripada perakaunan perniagaan dan bersedia untuk merekod urus niaga kelab dengan betul.

Contoh lengkap

Latihan

Tip peperiksaan

Istilah utama

Kelab dan Persatuan

Pertubuhan bukan untung yang dianggotai oleh ahli yang berkongsi minat atau matlamat yang sama, ditadbir oleh jawatankuasa.

Akta Pertubuhan 1966

Undang-undang yang mentakrifkan pertubuhan sebagai kumpulan tujuh orang atau lebih dan mewajibkan pendaftaran dengan Pendaftar Pertubuhan.

Yuran Langganan

Yuran keahlian tahunan yang dibayar oleh ahli setiap tahun; merupakan sumber hasil utama kelab.

Yuran Masuk

Bayaran sekali sahaja yang dibayar oleh ahli baharu semasa menyertai kelab atau persatuan.

Sumber: DSKP KSSM Prinsip Perakaunan Tingkatan 5

Standard Kandungan lain dalam bab ini