Standard Kandungan 16.2

Akaun Pengeluaran

Percubaan berbayar 1 jam · Balasan hari yang sama · dari RM50/jam

Huraian

Akaun Pengeluaran ialah akaun yang disediakan oleh firma pengilangan (firma pengeluaran) untuk menentukan kos mengeluarkan barang siap dalam satu tempoh perakaunan. Berbeza daripada firma perdagangan yang hanya membeli barang siap dan menjualnya semula, firma pengilangan membeli bahan mentah dan menukarkannya menjadi barang siap melalui proses pengeluaran. Oleh sebab firma ini tidak mempunyai akaun Belian barang siap, ia perlu mengira sendiri berapa kos untuk menyiapkan barang tersebut. Akaun Pengeluaran disediakan sebelum Akaun Perdagangan, dan angka akhirnya, iaitu Kos Pengeluaran, dipindahkan ke Akaun Perdagangan menggantikan Belian.

Tujuan utama menyediakan Akaun Pengeluaran ialah: (i) menentukan jumlah Kos Pengeluaran barang siap yang dikeluarkan dalam tempoh tersebut; (ii) mengira kos seunit (kos per unit) sebagai asas menetapkan harga jualan; dan (iii) membolehkan pihak pengurusan mengawal dan membandingkan kos pengeluaran dari semasa ke semasa. Kos dalam Akaun Pengeluaran dikategorikan kepada dua kumpulan besar. Pertama, kos langsung yang terdiri daripada Kos Bahan Langsung, Kos Buruh Langsung dan Belanja Langsung. Jumlah ketiga-tiga kos langsung ini dipanggil Kos Prima (kos utama). Kedua, Overhed Pengeluaran (overhed kilang), iaitu kos tidak langsung seperti buruh tak langsung, sewa kilang, susut nilai jentera, insurans kilang dan kuasa/elektrik kilang.

Kos Bahan Langsung tidak sama dengan Belian bahan mentah. Ia dikira dengan formula: Inventori awal bahan mentah + Belian bahan mentah + Angkutan masuk atas bahan mentah - Inventori akhir bahan mentah = Bahan mentah digunakan (Kos Bahan Langsung). Kos Buruh Langsung ialah upah pekerja yang terlibat secara langsung mengeluarkan barang (upah langsung). Belanja Langsung ialah kos yang boleh dikaitkan terus dengan pengeluaran seunit barang, contohnya royalti dan kos reka bentuk. Selepas Kos Prima diperoleh, Overhed Pengeluaran ditambah untuk mendapat kos sebelum pelarasan Kerja Dalam Proses.

Kerja Dalam Proses (KDP) ialah barang yang masih separuh siap pada akhir tempoh. Oleh sebab proses pengeluaran tidak berhenti tepat pada akhir tahun, sebahagian barang belum siap sepenuhnya. Oleh itu, Akaun Pengeluaran perlu dilaraskan: tambah Inventori awal KDP (barang separuh siap daripada tahun lepas yang disiapkan tahun ini) dan tolak Inventori akhir KDP (barang separuh siap tahun ini yang belum siap). Formula penuh: Kos Prima + Overhed Pengeluaran + Inventori awal KDP - Inventori akhir KDP = Kos Pengeluaran. Murid mesti tahu menyediakan Akaun Pengeluaran dalam dua keadaan iaitu tanpa KDP (tiada pelarasan) dan dengan KDP (perlu tambah/tolak).

Akaun Pengeluaran boleh disediakan dalam dua bentuk. Bentuk T (akaun berbentuk T) mempunyai sisi debit dan kredit seperti lejar biasa, dengan semua kos dicatat di sebelah debit dan Kos Pengeluaran dipindahkan di sebelah kredit. Bentuk penyata (format menegak) lebih mudah dibaca kerana ia menunjukkan pengiraan Kos Bahan Langsung, Kos Prima dan Kos Pengeluaran secara berperingkat menegak, dan lazim digunakan dalam peperiksaan. Apabila Kos Pengeluaran selesai dikira, ia dipindahkan ke Akaun Perdagangan dengan catatan bergu: Debit Akaun Perdagangan; Kredit Akaun Pengeluaran. Dalam Akaun Perdagangan, Kos Pengeluaran ini menggantikan Belian yang biasa digunakan oleh peniaga runcit, dan digunakan bersama inventori awal dan akhir barang siap untuk mengira Kos Jualan.

Contoh lengkap

Contoh 1: Akaun Pengeluaran tanpa Kerja Dalam Proses (bentuk penyata)

Kilang Perabot Mawar Indah mengeluarkan kerusi kayu. Data bagi tahun berakhir 31 Disember 2025: Inventori awal bahan mentah RM8,000; Belian bahan mentah RM52,000; Angkutan masuk atas bahan mentah RM2,000; Inventori akhir bahan mentah RM6,000; Upah langsung RM30,000; Royalti (belanja langsung) RM4,000; Gaji penyelia kilang RM12,000; Sewa kilang RM9,000; Susut nilai jentera RM5,000; Insurans kilang RM3,000; Elektrik kilang RM4,000.

Kos Bahan Langsung = 8,000 + 52,000 + 2,000 - 6,000 = RM56,000. Kos Prima = Kos Bahan Langsung 56,000 + Kos Buruh Langsung 30,000 + Belanja Langsung 4,000 = RM90,000.

Overhed Pengeluaran = 12,000 + 9,000 + 5,000 + 3,000 + 4,000 = RM33,000. Kos Pengeluaran = Kos Prima 90,000 + Overhed Pengeluaran 33,000 = RM123,000. Oleh sebab tiada KDP, Kos Pengeluaran ialah RM123,000.

Contoh 2: Akaun Pengeluaran dengan Kerja Dalam Proses

Menggunakan data Contoh 1, tambah maklumat berikut: Inventori awal Kerja Dalam Proses RM7,000; Inventori akhir Kerja Dalam Proses RM5,000.

Kos Prima kekal RM90,000 dan Overhed Pengeluaran kekal RM33,000, jadi jumlah sebelum pelarasan KDP = RM123,000. Tambah Inventori awal KDP RM7,000 = RM130,000. Tolak Inventori akhir KDP RM5,000 = RM125,000.

Maka Kos Pengeluaran (kos barang siap dikeluarkan) = RM125,000. Perhatikan Inventori awal KDP ditambah kerana ia disiapkan tahun ini, manakala Inventori akhir KDP ditolak kerana ia belum siap.

Contoh 3: Memindahkan Kos Pengeluaran ke Akaun Perdagangan

Menggunakan Kos Pengeluaran RM125,000 daripada Contoh 2, catatan bergu untuk pemindahan ini ialah: Debit Akaun Perdagangan RM125,000; Kredit Akaun Pengeluaran RM125,000.

Dalam Akaun Perdagangan, Kos Pengeluaran RM125,000 menggantikan Belian. Jika Inventori awal barang siap RM10,000, Inventori akhir barang siap RM15,000 dan Jualan RM200,000, maka: Kos Jualan = 10,000 + 125,000 - 15,000 = RM120,000. Untung Kasar = Jualan 200,000 - Kos Jualan 120,000 = RM80,000.

Latihan

Nyatakan dua tujuan penyediaan Akaun Pengeluaran dan jelaskan perbezaan antara Kos Prima dengan Overhed Pengeluaran.

Jawapan: Dua tujuan: (i) menentukan Kos Pengeluaran barang siap yang dikeluarkan dalam tempoh perakaunan; (ii) mengira kos seunit sebagai asas menetapkan harga jualan. Perbezaan: Kos Prima ialah jumlah kos langsung, iaitu Kos Bahan Langsung + Kos Buruh Langsung + Belanja Langsung, yang boleh dikaitkan terus dengan pengeluaran barang. Overhed Pengeluaran pula ialah kos tidak langsung yang berkaitan dengan operasi kilang tetapi tidak boleh dikaitkan terus dengan seunit barang, contohnya sewa kilang, susut nilai jentera dan insurans kilang.

Kilang Zaitun mempunyai maklumat berikut bagi tahun 2025: Inventori awal bahan mentah RM5,000; Belian bahan mentah RM40,000; Angkutan masuk RM1,000; Inventori akhir bahan mentah RM4,000; Upah langsung RM22,000; Belanja langsung RM3,000. Kira Kos Bahan Langsung dan Kos Prima.

Jawapan: Kos Bahan Langsung = Inventori awal bahan mentah 5,000 + Belian 40,000 + Angkutan masuk 1,000 - Inventori akhir bahan mentah 4,000 = RM42,000. Kos Prima = Kos Bahan Langsung 42,000 + Kos Buruh Langsung (upah langsung) 22,000 + Belanja Langsung 3,000 = RM67,000.

Kos Prima sebuah kilang ialah RM67,000 dan Overhed Pengeluaran ialah RM25,000. Inventori awal Kerja Dalam Proses RM6,000 dan Inventori akhir Kerja Dalam Proses RM4,000. Kira Kos Pengeluaran dan berikan catatan bergu untuk memindahkannya ke Akaun Perdagangan.

Jawapan: Kos sebelum pelarasan KDP = Kos Prima 67,000 + Overhed Pengeluaran 25,000 = RM92,000. Tambah Inventori awal KDP 6,000 = RM98,000. Tolak Inventori akhir KDP 4,000 = RM94,000. Maka Kos Pengeluaran = RM94,000. Catatan bergu: Debit Akaun Perdagangan RM94,000; Kredit Akaun Pengeluaran RM94,000.

Terangkan mengapa Inventori awal Kerja Dalam Proses ditambah manakala Inventori akhir Kerja Dalam Proses ditolak dalam Akaun Pengeluaran.

Jawapan: Inventori awal Kerja Dalam Proses ialah barang separuh siap daripada tahun sebelumnya yang disiapkan dalam tahun semasa, jadi kosnya perlu ditambah kerana ia menyumbang kepada barang siap yang dikeluarkan tahun ini. Inventori akhir Kerja Dalam Proses ialah barang separuh siap pada akhir tahun semasa yang belum siap, jadi kosnya perlu ditolak kerana ia bukan sebahagian daripada barang siap yang telah dikeluarkan; kos ini akan dibawa ke hadapan sebagai inventori awal KDP tahun berikutnya.

Tip peperiksaan

Istilah utama

Kos Prima (Kos Utama): Jumlah kos langsung, iaitu Kos Bahan Langsung + Kos Buruh Langsung + Belanja Langsung.
Overhed Pengeluaran: Kos tidak langsung kilang seperti sewa kilang, susut nilai jentera dan insurans kilang yang tidak boleh dikaitkan terus dengan seunit barang.
Kerja Dalam Proses (KDP): Barang yang masih separuh siap pada akhir tempoh perakaunan; awal ditambah, akhir ditolak dalam Akaun Pengeluaran.
Kos Pengeluaran: Jumlah kos menyiapkan barang siap dalam satu tempoh, yang dipindahkan ke Akaun Perdagangan menggantikan Belian.

Sumber: DSKP KSSM Prinsip Perakaunan Tingkatan 5

Standard Kandungan lain dalam bab ini

Jenis kos dan Kerja Dalam Proses

Standard Kandungan 16.1

Lihat

Analisis Titik Pulang Modal

Standard Kandungan 16.3

Lihat

Perlukan bantuan untuk Akaun Pengeluaran?

Percubaan berbayar 1 jam · Balasan hari yang sama · dari RM50/jam

Tempah Kelas Percubaan