Jenis kos dan Kerja Dalam Proses

Huraian

Perakaunan kos ialah cabang perakaunan yang mengumpul, mencatat dan menganalisis kos yang terlibat dalam menghasilkan sesuatu barang atau perkhidmatan. Bagi sebuah firma pengilangan, memahami jenis kos menjadi asas untuk menentukan kos sebenar setiap unit keluaran, harga jualan yang munasabah dan margin untung. Standard ini memfokuskan konsep kos, pengelasan jenis kos, komponen kos pengeluaran, cara mengira Kos Bahan Langsung, Buruh Langsung, Belanja Langsung, Kos Prima dan Overhed, serta pelarasan Kerja Dalam Proses (KDP) awal dan akhir dalam menentukan kos pengeluaran barang siap.

Kos boleh dikelaskan mengikut dua cara utama. Pertama, mengikut kebolehkesanan kepada produk: Kos Langsung ialah kos yang boleh dikesan terus kepada satu unit keluaran (contohnya kayu untuk membuat kerusi dan upah tukang yang membuatnya), manakala Kos Tak Langsung atau Overhed ialah kos yang tidak boleh dikesan terus (contohnya gaji penyelia kilang dan susut nilai mesin). Kedua, mengikut kelakuan kos terhadap tingkat pengeluaran: Kos Tetap kekal jumlahnya walaupun keluaran berubah (contohnya sewa kilang), manakala Kos Berubah berubah mengikut kuantiti yang dikeluarkan (contohnya bahan mentah). Pengelasan ini penting kerana ia menentukan di bahagian mana dalam Penyata Pengeluaran sesuatu kos dicatat.

Kos pengeluaran terdiri daripada empat komponen utama. Bahan Langsung ialah bahan mentah yang menjadi sebahagian daripada produk siap; jumlah yang digunakan dikira sebagai Inventori Bahan Mentah Awal campur Belian Bahan Mentah tolak Inventori Bahan Mentah Akhir. Buruh Langsung ialah upah dan gaji pekerja yang terlibat secara langsung dalam proses membuat produk. Belanja Langsung ialah perbelanjaan lain yang boleh dikesan terus kepada pengeluaran, seperti sewa mesin khas untuk satu tempahan atau royalti bagi setiap unit dikeluarkan. Overhed Kilang pula ialah semua kos tak langsung kilang seperti gaji penyelia, susut nilai loji dan mesin, insurans dan cukai pintu kilang, serta bahan tak langsung.

Dua istilah kos penting dikira dalam Penyata Pengeluaran. Kos Prima ialah jumlah kesemua kos langsung, iaitu Bahan Langsung campur Buruh Langsung campur Belanja Langsung. Kos Pengeluaran Barang Siap pula ialah Kos Prima campur Overhed Kilang, kemudian diselaraskan dengan Kerja Dalam Proses. Susunan ini menunjukkan aliran kos daripada bahan mentah, ditambah tenaga buruh, ditambah kos tidak langsung, sehingga menjadi barang siap yang boleh dijual.

Kerja Dalam Proses (KDP) ialah barang yang masih separuh siap pada akhir tempoh perakaunan, iaitu sudah menyerap sebahagian bahan, buruh dan overhed tetapi belum menjadi barang siap. Oleh sebab pengeluaran berlaku secara berterusan, kos KDP Awal (baki daripada tempoh lalu) perlu ditambah kerana ia disiapkan dalam tempoh semasa, manakala KDP Akhir perlu ditolak kerana ia belum siap. Formulanya: Kos Pengeluaran = Kos Prima + Overhed Kilang + KDP Awal - KDP Akhir. Pelarasan ini memastikan hanya kos barang yang siap dikeluarkan dalam tempoh itu dibawa ke Akaun Perdagangan sebagai kos barang dikeluarkan.

Contoh lengkap

Latihan

Tip peperiksaan

Istilah utama

Kos Langsung

Kos yang boleh dikesan terus kepada satu unit keluaran, seperti bahan langsung dan buruh langsung.

Overhed Kilang

Semua kos tak langsung kilang seperti gaji penyelia, susut nilai mesin dan insurans kilang.

Kos Prima

Jumlah kos langsung, iaitu Bahan Langsung + Buruh Langsung + Belanja Langsung.

Kerja Dalam Proses (KDP)

Barang yang masih separuh siap pada akhir tempoh; KDP Awal ditambah dan KDP Akhir ditolak dalam pengiraan kos pengeluaran.

Sumber: DSKP KSSM Prinsip Perakaunan Tingkatan 5

Standard Kandungan lain dalam bab ini