Standard Kandungan 12.3

Belanjawan Tunai

Percubaan berbayar 1 jam · Balasan hari yang sama · dari RM50/jam

Huraian

Belanjawan Tunai (Cash Budget) ialah penyata ramalan yang menunjukkan anggaran aliran masuk (penerimaan) dan aliran keluar (pembayaran) wang tunai bagi tempoh tertentu, biasanya bulan demi bulan. Belanjawan ini merupakan salah satu alat kawalan dalaman yang penting kerana ia membantu perniagaan merancang dan menyelia kedudukan tunai sebelum peristiwa sebenar berlaku. Berbeza dengan penyata untung rugi yang mengira keuntungan berasaskan asas akruan, Belanjawan Tunai hanya merangkumi urus niaga yang melibatkan pergerakan wang tunai sebenar.

Kepentingan Belanjawan Tunai meliputi beberapa perkara. Pertama, ia membantu peniaga mengenal pasti tempoh yang mungkin mengalami kurangan tunai supaya tindakan awal seperti memohon overdraf bank atau pinjaman dapat diatur terlebih dahulu. Kedua, ia membantu merancang penggunaan lebihan tunai, contohnya untuk melabur, membeli aset bukan semasa atau menjelaskan hutang. Ketiga, ia bertindak sebagai piawai (standard) untuk membandingkan tunai sebenar dengan tunai yang dibelanjawankan bagi tujuan kawalan. Keempat, ia memudahkan peniaga membuat keputusan mengenai masa yang sesuai untuk membeli aset, membayar dividen atau memberi tempoh kredit kepada pelanggan.

Penerimaan tunai bermaksud semua wang tunai yang dijangka masuk ke dalam perniagaan, seperti jualan tunai, kutipan daripada penghutang (pelanggan kredit), modal tambahan yang dimasukkan oleh pemilik, pinjaman diterima, faedah diterima, sewa diterima dan hasil jualan aset bukan semasa. Pembayaran tunai pula bermaksud semua wang tunai yang dijangka keluar, seperti belian tunai, bayaran kepada pemiutang, upah dan gaji, sewa, kadar bayaran, belanja am, pembelian aset bukan semasa, ansuran pinjaman, faedah atas pinjaman dan ambilan tunai oleh pemilik.

Lebihan tunai (surplus) berlaku apabila jumlah penerimaan bulanan melebihi jumlah pembayaran bulanan, manakala kurangan tunai (defisit) berlaku apabila jumlah pembayaran melebihi jumlah penerimaan. Perlu diingat bahawa lebihan atau kurangan ini merujuk kepada aliran tunai bersih bagi bulan berkenaan sahaja. Baki tunai akhir bagi setiap bulan dikira dengan rumus: Baki tunai awal + Penerimaan - Pembayaran = Baki tunai akhir. Baki tunai akhir bulan semasa akan menjadi baki tunai awal bagi bulan berikutnya. Baki akhir yang negatif menunjukkan perniagaan mengalami kekurangan tunai dan mungkin memerlukan overdraf bank.

Untuk menyediakan Belanjawan Tunai, item disenaraikan mengikut bulan dalam bentuk lajur. Bahagian atas menyenaraikan semua penerimaan dan jumlahnya, diikuti semua pembayaran dan jumlahnya. Item bukan tunai seperti susut nilai, hutang lapuk, peruntukan hutang ragu dan diskaun tidak dimasukkan kerana ia tidak melibatkan pergerakan wang tunai sebenar. Selepas belanjawan disediakan, peniaga perlu mentafsir keputusan dan memberi cadangan. Contohnya, jika belanjawan menunjukkan defisit pada bulan tertentu, cadangan boleh diberi seperti menangguhkan pembelian aset, mempercepatkan kutipan penghutang, mengurangkan ambilan atau merundingkan overdraf bank. Jika terdapat lebihan besar yang menganggur, cadangannya ialah melabur atau membeli aset yang produktif.

Contoh lengkap

Menyediakan Belanjawan Tunai (Kedai Runcit Maju Jaya)

Kedai Runcit Maju Jaya menganggarkan maklumat berikut bagi bulan Januari dan Februari. Baki tunai awal pada 1 Januari ialah RM3,000. Jangkaan penerimaan: jualan tunai RM8,000 (Jan) dan RM9,500 (Feb); kutipan penghutang RM4,000 (Jan) dan RM5,000 (Feb). Jangkaan pembayaran: belian tunai RM6,000 (Jan) dan RM7,000 (Feb); bayaran pemiutang RM3,000 (Jan) dan RM3,500 (Feb); gaji RM2,000 setiap bulan; sewa RM1,000 setiap bulan.

BULAN JANUARI: Jumlah penerimaan = RM8,000 + RM4,000 = RM12,000. Jumlah pembayaran = RM6,000 + RM3,000 + RM2,000 + RM1,000 = RM12,000. Lebihan/(kurangan) = RM12,000 - RM12,000 = RM0. Baki akhir = RM3,000 + RM0 = RM3,000.

BULAN FEBRUARI: Jumlah penerimaan = RM9,500 + RM5,000 = RM14,500. Jumlah pembayaran = RM7,000 + RM3,500 + RM2,000 + RM1,000 = RM13,500. Lebihan = RM14,500 - RM13,500 = RM1,000. Baki akhir = RM3,000 (baki awal Feb) + RM1,000 = RM4,000.

Kesan susut nilai (item bukan tunai) diabaikan

Perniagaan Sinar Murni membeli sebuah van pada 1 Mac dengan bayaran tunai RM30,000 dan mengenakan susut nilai RM500 sebulan. Dalam Belanjawan Tunai bulan Mac, hanya bayaran tunai RM30,000 untuk membeli van dicatat sebagai pembayaran.

Susut nilai RM500 sebulan TIDAK dicatat dalam Belanjawan Tunai kerana ia item bukan tunai dan tidak melibatkan pergerakan wang tunai sebenar. Susut nilai hanya dicatat dalam Penyata Pendapatan dan Penyata Kedudukan Kewangan.

Tafsir dan cadangan

Andaikan Belanjawan Tunai Perniagaan Restu menunjukkan baki akhir negatif (RM2,500) pada bulan April kerana pembelian peralatan tunai RM10,000 dijadualkan pada bulan itu.

Tafsiran: perniagaan akan menghadapi kekurangan tunai pada bulan April. Cadangan: menangguhkan pembelian peralatan ke bulan yang mempunyai lebihan, membeli peralatan secara ansuran/kredit, mempercepatkan kutipan daripada penghutang, atau merundingkan overdraf bank supaya operasi harian tidak terganggu.

Latihan

Nyatakan tiga kepentingan Belanjawan Tunai kepada sesebuah perniagaan.

Jawapan: (1) Membantu perniagaan mengenal pasti tempoh yang mungkin mengalami kurangan tunai supaya tindakan awal seperti memohon overdraf atau pinjaman boleh dirancang. (2) Membantu merancang penggunaan lebihan tunai, contohnya untuk melabur, membeli aset bukan semasa atau menjelaskan hutang. (3) Bertindak sebagai piawai untuk membandingkan tunai sebenar dengan tunai yang dibelanjawankan bagi tujuan kawalan dalaman. (Boleh juga: membantu menentukan masa sesuai membeli aset atau membayar dividen.)

Perniagaan Cahaya mempunyai baki tunai awal RM2,000 pada 1 Mei. Jangkaan bagi Mei: jualan tunai RM7,000, kutipan penghutang RM3,000, belian tunai RM5,000, bayaran pemiutang RM2,500, gaji RM1,500. Kira jumlah penerimaan, jumlah pembayaran, lebihan/kurangan dan baki tunai akhir bagi bulan Mei.

Jawapan: Jumlah penerimaan = RM7,000 + RM3,000 = RM10,000. Jumlah pembayaran = RM5,000 + RM2,500 + RM1,500 = RM9,000. Lebihan = RM10,000 - RM9,000 = RM1,000. Baki tunai akhir = RM2,000 + RM1,000 = RM3,000.

Terangkan mengapa susut nilai dan hutang lapuk tidak dimasukkan dalam Belanjawan Tunai.

Jawapan: Susut nilai dan hutang lapuk ialah item bukan tunai. Ia tidak melibatkan sebarang pergerakan wang tunai masuk atau keluar daripada perniagaan. Belanjawan Tunai hanya merekod urus niaga yang melibatkan penerimaan atau pembayaran tunai. Oleh itu, item bukan tunai seperti susut nilai, hutang lapuk, peruntukan hutang ragu dan diskaun dikecualikan. Item-item ini direkod dalam Penyata Pendapatan, dan sebahagiannya juga menjejaskan Penyata Kedudukan Kewangan (contohnya susut nilai terkumpul dan peruntukan hutang ragu).

Belanjawan Tunai Perniagaan Damai menunjukkan baki tunai akhir negatif (RM1,800) pada bulan Ogos kerana perniagaan merancang membeli sebuah komputer riba secara tunai RM4,000 pada bulan itu. Berikan tafsiran dan dua cadangan.

Jawapan: Tafsiran: Perniagaan akan menghadapi kekurangan/defisit tunai pada bulan Ogos, iaitu tunai yang dibayar melebihi tunai yang diterima sehingga baki menjadi negatif. Cadangan: (1) Menangguhkan pembelian komputer riba ke bulan yang mempunyai lebihan tunai, atau membelinya secara ansuran/kredit. (2) Mempercepatkan kutipan daripada penghutang atau merundingkan overdraf bank supaya perniagaan mempunyai tunai mencukupi untuk operasi harian.

Tip peperiksaan

Istilah utama

Belanjawan Tunai: Penyata ramalan yang menunjukkan anggaran penerimaan dan pembayaran tunai bagi tempoh tertentu untuk merancang dan mengawal kedudukan tunai.
Penerimaan tunai: Semua wang tunai yang dijangka masuk ke dalam perniagaan seperti jualan tunai, kutipan penghutang dan pinjaman diterima.
Pembayaran tunai: Semua wang tunai yang dijangka keluar seperti belian tunai, bayaran pemiutang, gaji dan pembelian aset.
Lebihan/kurangan tunai: Aliran tunai bersih sebulan; lebihan apabila penerimaan melebihi pembayaran, kurangan (defisit) apabila pembayaran melebihi penerimaan.

Sumber: DSKP KSSM Prinsip Perakaunan Tingkatan 5

Standard Kandungan lain dalam bab ini

Kawalan Tunai

Standard Kandungan 12.1

Lihat

Penyata Penyesuaian Bank

Standard Kandungan 12.2

Lihat

Perlukan bantuan untuk Belanjawan Tunai?

Percubaan berbayar 1 jam · Balasan hari yang sama · dari RM50/jam

Tempah Kelas Percubaan