Penyata Penyesuaian Bank

Huraian

Penyata Bank ialah salinan akaun semasa perniagaan yang dikeluarkan oleh bank secara berkala (biasanya bulanan) kepada pemegang akaun. Fungsi utama Penyata Bank ialah merekodkan semua transaksi yang telah melalui akaun bank perniagaan, iaitu semua deposit (wang masuk), pengeluaran cek, bayaran terus, caj bank, faedah dan baki akhir mengikut rekod bank. Penyata Bank membolehkan peniaga menyemak ketepatan urus niaga bank, mengesan sebarang bayaran yang tidak dibenarkan atau penyelewengan, serta menjadi sumber rujukan untuk mengemas kini Buku Tunai (ruang bank). Perkara penting yang perlu diingat: dari sudut bank, deposit peniaga ialah liabiliti bank, maka deposit dicatat di sisi Kredit dan pengeluaran di sisi Debit Penyata Bank. Oleh itu baki kredit dalam Penyata Bank bersamaan dengan baki debit (iaitu ada wang di bank) dalam Buku Tunai peniaga.

Penyata Penyesuaian Bank ialah satu penyata yang disediakan untuk menyelaraskan (menyesuaikan) baki Buku Tunai dengan baki Penyata Bank pada satu tarikh tertentu. Tujuannya ialah untuk membuktikan bahawa perbezaan antara kedua-dua baki disebabkan oleh sebab yang munasabah dan bukan kesilapan atau penipuan. Penyata ini juga bertindak sebagai satu bentuk kawalan dalaman terhadap wang tunai di bank kerana ia mengesan cek belum dikemukakan, kesilapan catatan, serta bayaran atau terimaan yang belum direkod dalam Buku Tunai. Setelah proses penyesuaian selesai, peniaga dapat memastikan bahawa baki bank yang dilaporkan dalam Penyata Kedudukan Kewangan tepat.

Perbezaan antara baki Buku Tunai dan baki Penyata Bank berpunca daripada tiga kumpulan sebab. Pertama, item yang telah direkod dalam Buku Tunai tetapi belum melalui bank (perbezaan masa): cek belum dikemukakan (cek yang telah ditulis dan dikreditkan dalam Buku Tunai tetapi belum ditunaikan oleh penerima) dan cek belum dikreditkan atau deposit dalam perjalanan (wang/cek yang didepositkan dan didebitkan dalam Buku Tunai tetapi belum dikreditkan oleh bank). Kedua, item yang telah direkod dalam Penyata Bank tetapi belum dicatat dalam Buku Tunai, seperti caj bank dan komisen, faedah atas overdraf, faedah bank diterima, perintah sedia ada (standing order), debit terus (direct debit), kredit terus (direct credit) seperti dividen atau sewa yang dimasukkan terus ke bank, serta cek tak layan (dishonoured cheque) pelanggan. Ketiga, kesilapan yang dilakukan sama ada oleh peniaga dalam Buku Tunai atau oleh pihak bank.

Langkah pertama dalam proses penyesuaian ialah mengemas kini Buku Tunai. Semua item yang muncul dalam Penyata Bank tetapi belum dicatat dalam Buku Tunai hendaklah direkodkan terlebih dahulu. Terimaan yang menambah baki (contoh: faedah bank diterima, kredit terus, dividen) didebitkan dalam Buku Tunai, manakala bayaran yang mengurangkan baki (contoh: caj bank, perintah sedia ada, debit terus, cek tak layan) dikreditkan dalam Buku Tunai. Selepas semua item ini direkod, baki baharu dikira; inilah baki Buku Tunai dikemas kini yang akan digunakan sebagai titik permulaan Penyata Penyesuaian Bank.

Langkah kedua ialah menyediakan Penyata Penyesuaian Bank yang bermula dengan baki Buku Tunai dikemas kini. Kepada baki ini, cek belum dikemukakan ditambah (kerana ia telah mengurangkan Buku Tunai tetapi belum mengurangkan baki bank), dan cek belum dikreditkan/deposit dalam perjalanan ditolak (kerana ia telah menambah Buku Tunai tetapi belum menambah baki bank). Hasil akhirnya mestilah sama dengan baki mengikut Penyata Bank. Jika baki Buku Tunai ialah overdraf (baki kredit), susunan tambah/tolak akan berbalik. Apabila kedua-dua angka sama, penyesuaian dianggap lengkap dan tepat.

Contoh lengkap

Latihan

Tip peperiksaan

Istilah utama

Penyata Bank

Salinan akaun semasa yang dikeluarkan oleh bank secara berkala, merekod semua transaksi dan baki mengikut rekod bank.

Cek belum dikemukakan

Cek yang telah dikreditkan dalam Buku Tunai tetapi belum ditunaikan oleh penerima, menyebabkan baki bank lebih tinggi buat sementara.

Cek belum dikreditkan

Deposit/cek yang telah didebitkan dalam Buku Tunai tetapi belum dikreditkan oleh bank (deposit dalam perjalanan).

Perintah sedia ada

Arahan tetap kepada bank untuk membuat bayaran berulang secara automatik, contohnya premium insurans.

Sumber: DSKP KSSM Prinsip Perakaunan Tingkatan 5

Standard Kandungan lain dalam bab ini