Jurnal Khas

Huraian

Jurnal Khas ialah buku catatan pertama yang direka khusus untuk merekod urus niaga yang sejenis dan kerap berlaku dalam perniagaan, iaitu belian dan jualan barang niaga secara kredit berserta pulangannya. Tujuan utama penggunaan Jurnal Khas ialah untuk mengasingkan urus niaga mengikut jenis supaya Jurnal Am tidak dipenuhi dengan catatan berulang, memudahkan pembahagian kerja perakaunan antara beberapa kerani, mempercepat rujukan apabila maklumat diperlukan, dan mengurangkan bilangan catatan ke lejar kerana hanya jumlah keseluruhan yang diposkan ke akaun nominal. Ingat, Jurnal Khas hanya merekod urus niaga barang niaga (inventori untuk dijual semula) secara kredit; belian dan jualan secara tunai direkod dalam Buku Tunai, manakala belian atau jualan aset bukan semasa secara kredit direkod dalam Jurnal Am.

Terdapat empat Jurnal Khas yang perlu anda ketahui, iaitu Jurnal Belian (merekod belian barang niaga secara kredit), Jurnal Pulangan Belian (merekod barang niaga yang dipulangkan kepada pembekal), Jurnal Jualan (merekod jualan barang niaga secara kredit) dan Jurnal Pulangan Jualan (merekod barang niaga yang dipulangkan oleh pelanggan). Setiap jurnal ini dikaitkan dengan satu dokumen sumber yang khusus: Jurnal Belian berdasarkan invois yang diterima, Jurnal Jualan berdasarkan salinan invois yang dikeluarkan, Jurnal Pulangan Belian berdasarkan nota kredit yang diterima, dan Jurnal Pulangan Jualan berdasarkan salinan nota kredit yang dikeluarkan.

Format asas Jurnal Khas mengandungi lajur Tarikh, Butir (nama pemiutang bagi jurnal belian atau nama penghutang bagi jurnal jualan), Nombor Invois atau Nombor Nota Kredit, Folio (rujukan lejar), dan lajur Jumlah dalam RM. Setiap urus niaga dicatat pada satu baris mengikut susunan tarikh, dan pada hujung bulan lajur Jumlah dijumlahkan untuk mendapat jumlah keseluruhan yang akan diposkan ke akaun nominal berkaitan. Jurnal Khas tidak mempunyai lajur debit dan kredit yang berasingan seperti Jurnal Am kerana catatan debit dan kredit sudah ditentukan oleh jenis jurnal itu sendiri.

Catatan bergu bagi setiap jurnal adalah tetap. Bagi Jurnal Belian, akaun Belian didebitkan dan akaun Pemiutang dikreditkan. Bagi Jurnal Pulangan Belian, akaun Pemiutang didebitkan dan akaun Pulangan Belian dikreditkan. Bagi Jurnal Jualan, akaun Penghutang didebitkan dan akaun Jualan dikreditkan. Bagi Jurnal Pulangan Jualan, akaun Pulangan Jualan didebitkan dan akaun Penghutang dikreditkan. Perhatikan bahawa akaun peribadi (Penghutang atau Pemiutang) sentiasa berubah mengikut individu, manakala akaun nominal (Belian, Jualan, Pulangan Belian, Pulangan Jualan) menerima jumlah keseluruhan.

Proses merekod dan mengepos melibatkan dua peringkat. Pertama, jumlah individu setiap urus niaga diposkan ke akaun peribadi penghutang atau pemiutang masing-masing di dalam Lejar Jualan atau Lejar Belian, biasanya secara harian. Kedua, jumlah keseluruhan jurnal pada hujung tempoh (biasanya sebulan) diposkan sekali gus ke akaun nominal yang berkaitan di Lejar Am. Kaedah ini menjimatkan masa kerana akaun nominal hanya menerima satu catatan jumlah dan bukan satu catatan bagi setiap urus niaga. Nombor folio ditulis dalam jurnal dan lejar untuk saling merujuk dan memastikan setiap catatan telah diposkan dengan betul.

Contoh lengkap

Latihan

Tip peperiksaan

Istilah utama

Jurnal Khas

Buku catatan pertama untuk merekod urus niaga barang niaga secara kredit yang sejenis dan kerap berlaku.

Jurnal Belian

Jurnal khas yang merekod belian barang niaga secara kredit berdasarkan invois yang diterima.

Jurnal Pulangan Jualan

Jurnal khas yang merekod barang niaga yang dipulangkan oleh pelanggan berdasarkan salinan nota kredit yang dikeluarkan.

Folio

Nombor rujukan silang yang menghubungkan catatan dalam jurnal dengan akaun di lejar.

Sumber: DSKP KSSM Prinsip Perakaunan Tingkatan 4

Standard Kandungan lain dalam bab ini