Standard Kandungan 8.3

Hutang Lapuk, Hutang Lapuk Terpulih dan Peruntukan Hutang Ragu

Percubaan berbayar 1 jam · Balasan hari yang sama · dari RM50/jam

Huraian

Standard Kandungan 8.3 menghuraikan tiga pelarasan yang berkaitan dengan penghutang (Akaun Belum Terima) apabila penyata kewangan disediakan pada tarikh imbangan. Hutang Lapuk ialah hutang penghutang yang tidak dapat dikutip lagi dan dihapus kira sebagai belanja perniagaan. Hutang Lapuk Terpulih ialah hutang lapuk yang telah dihapus kira pada masa lalu tetapi kemudian dibayar semula oleh penghutang, lalu diiktiraf sebagai hasil (pendapatan lain). Peruntukan Hutang Ragu pula ialah anggaran amaun penghutang yang mungkin tidak dapat dikutip pada masa hadapan, dibuat berdasarkan peratus tertentu atas baki penghutang bersih.

Terdapat beberapa sebab hutang menjadi lapuk: penghutang muflis atau papa kedana, penghutang meninggal dunia tanpa harta pusaka, penghutang melarikan diri dan tidak dapat dikesan, atau perniagaan penghutang gulung tikar. Oleh sebab wujud risiko ini, prinsip berjaga-jaga (konservatisme) menuntut perniagaan mengambil kira kemungkinan kerugian lebih awal, manakala konsep pemadanan menuntut belanja hutang lapuk dan peruntukan hutang ragu dipadankan dengan hasil jualan kredit dalam tempoh perakaunan yang sama supaya untung bersih tidak dilebihnyatakan.

Untuk merekod Hutang Lapuk, catatan bergunya ialah Debit Hutang Lapuk dan Kredit akaun Penghutang berkenaan, kerana penghutang dikeluarkan daripada rekod. Pada tarikh imbangan, baki Hutang Lapuk dipindahkan ke Penyata Pendapatan: Debit Untung Rugi (Belanja Hutang Lapuk) dan Kredit Hutang Lapuk. Hutang Lapuk dilaporkan sebagai belanja dalam bahagian belanja Penyata Pendapatan bagi tahun tersebut.

Bagi Hutang Lapuk Terpulih, apabila penghutang yang dahulunya dihapus kira membayar semula, catatan ringkas ialah Debit Bank atau Tunai dan Kredit Hutang Lapuk Terpulih. Sesetengah kaedah memulihkan akaun penghutang dahulu (Debit Penghutang, Kredit Hutang Lapuk Terpulih) sebelum menerima bayaran (Debit Bank, Kredit Penghutang). Baki Hutang Lapuk Terpulih dipindahkan ke Penyata Pendapatan sebagai hasil: Debit Hutang Lapuk Terpulih, Kredit Untung Rugi, dan dilaporkan di bahagian hasil atau pendapatan lain.

Peruntukan Hutang Ragu dikira dengan formula: Peratus Peruntukan didarab dengan baki Penghutang selepas ditolak hutang lapuk semasa tahun tersebut. Apabila peruntukan diwujudkan buat kali pertama: Debit Untung Rugi (Belanja Peruntukan Hutang Ragu), Kredit Peruntukan Hutang Ragu. Jika peruntukan tahun ini lebih tinggi daripada tahun lalu, hanya amaun kenaikan didebit ke Untung Rugi dan dikredit ke Peruntukan Hutang Ragu. Jika peruntukan tahun ini lebih rendah, amaun penurunan dibalikkan: Debit Peruntukan Hutang Ragu, Kredit Untung Rugi (diiktiraf sebagai hasil). Dalam Penyata Kedudukan Kewangan, Peruntukan Hutang Ragu ditolak daripada Penghutang di bawah aset semasa untuk menunjukkan nilai boleh direalisasi bersih penghutang.

Contoh lengkap

Menghapus kira Hutang Lapuk dan memindahkannya ke Penyata Pendapatan

Perniagaan Perabot Sri Wangi mendapati penghutangnya, Encik Rahim, telah muflis dan berhutang RM800 yang tidak dapat dikutip lagi. Catatan hapus kira ialah: Debit Hutang Lapuk RM800; Kredit Penghutang (Encik Rahim) RM800.

Pada tarikh imbangan 31 Disember, baki Hutang Lapuk dipindahkan ke Penyata Pendapatan: Debit Untung Rugi RM800; Kredit Hutang Lapuk RM800. Amaun RM800 ini dilaporkan sebagai belanja dalam Penyata Pendapatan bagi tahun berakhir 31 Disember.

Hutang Lapuk Terpulih

Pada tahun berikutnya, Encik Rahim membayar semula RM800 yang telah dihapus kira. Menggunakan kaedah terus, catatan ialah: Debit Bank RM800; Kredit Hutang Lapuk Terpulih RM800.

Pada tarikh imbangan, baki dipindahkan ke Penyata Pendapatan sebagai hasil: Debit Hutang Lapuk Terpulih RM800; Kredit Untung Rugi RM800. Amaun ini dilaporkan sebagai hasil atau pendapatan lain, bukan mengurangkan belanja.

Mewujudkan dan menyelaras Peruntukan Hutang Ragu

Pada 31 Disember 2024, Perniagaan Sri Wangi mempunyai baki Penghutang RM50,000 dan hutang lapuk RM2,000 telah dihapus kira dalam tahun itu. Peruntukan hutang ragu ditetapkan 5% atas penghutang bersih. Penghutang bersih = RM50,000 tolak RM2,000 = RM48,000. Peruntukan = 5% x RM48,000 = RM2,400.

Kali pertama diwujudkan: Debit Untung Rugi RM2,400; Kredit Peruntukan Hutang Ragu RM2,400. Dalam Penyata Kedudukan Kewangan: Penghutang RM48,000 tolak Peruntukan Hutang Ragu RM2,400 = RM45,600.

Pada 31 Disember 2025, penghutang bersih ialah RM60,000. Peruntukan baharu = 5% x RM60,000 = RM3,000. Oleh sebab ini kenaikan RM600 (RM3,000 tolak RM2,400), catatan ialah: Debit Untung Rugi RM600; Kredit Peruntukan Hutang Ragu RM600. Hanya kenaikan itu dicaj sebagai belanja tahun tersebut.

Latihan

Perniagaan Aneka Jaya menghapus kira hutang lapuk sebanyak RM1,500 daripada penghutang Puan Lily yang muflis. Nyatakan catatan bergu untuk hapus kira dan catatan pindahan ke Penyata Pendapatan pada tarikh imbangan.

Jawapan: Catatan hapus kira: Debit Hutang Lapuk RM1,500; Kredit Penghutang (Puan Lily) RM1,500. Catatan pindahan pada tarikh imbangan: Debit Untung Rugi RM1,500; Kredit Hutang Lapuk RM1,500. Hutang Lapuk RM1,500 dilaporkan sebagai belanja dalam Penyata Pendapatan.

Pada 30 Jun 2025 baki Penghutang Perniagaan Bestari ialah RM82,000 dan hutang lapuk RM2,000 telah dihapus kira sepanjang tahun. Peruntukan hutang ragu ditetapkan 3%. Kira peruntukan hutang ragu dan tunjukkan pembentangan dalam Penyata Kedudukan Kewangan.

Jawapan: Penghutang bersih = RM82,000 tolak RM2,000 = RM80,000. Peruntukan Hutang Ragu = 3% x RM80,000 = RM2,400. Dalam Penyata Kedudukan Kewangan di bawah aset semasa: Penghutang RM80,000 tolak Peruntukan Hutang Ragu RM2,400 = RM77,600. Jika ini kali pertama diwujudkan, catatan: Debit Untung Rugi RM2,400; Kredit Peruntukan Hutang Ragu RM2,400.

Peruntukan hutang ragu Perniagaan Ceria pada awal tahun ialah RM3,000. Pada akhir tahun, penghutang bersih ialah RM40,000 dan peruntukan dikekalkan pada 5%. Tentukan pelarasan yang perlu dan catatan bergu.

Jawapan: Peruntukan baharu = 5% x RM40,000 = RM2,000. Peruntukan lama RM3,000 lebih tinggi, maka wujud penurunan RM1,000 (RM3,000 tolak RM2,000). Penurunan dibalikkan sebagai hasil: Debit Peruntukan Hutang Ragu RM1,000; Kredit Untung Rugi RM1,000. Baki peruntukan yang ditunjukkan dalam Penyata Kedudukan Kewangan ialah RM2,000, ditolak daripada Penghutang RM40,000 menjadi RM38,000.

Encik Danish, penghutang yang hutangnya RM600 telah dihapus kira tahun lalu, tiba-tiba membayar penuh melalui bank. Terangkan cara merekod dan kesan pada Penyata Pendapatan.

Jawapan: Guna kaedah terus: Debit Bank RM600; Kredit Hutang Lapuk Terpulih RM600. Pada tarikh imbangan, pindahkan ke Penyata Pendapatan: Debit Hutang Lapuk Terpulih RM600; Kredit Untung Rugi RM600. Kesannya, RM600 dilaporkan sebagai hasil (pendapatan lain) dalam Penyata Pendapatan dan menambah untung bersih tahun tersebut.

Tip peperiksaan

Istilah utama

Hutang Lapuk: Hutang penghutang yang tidak dapat dikutip lagi dan dihapus kira sebagai belanja.
Hutang Lapuk Terpulih: Hutang lapuk yang telah dihapus kira tetapi kemudian dibayar semula, diiktiraf sebagai hasil.
Peruntukan Hutang Ragu: Anggaran amaun penghutang yang mungkin tidak dapat dikutip, dibuat berdasarkan peratus atas penghutang bersih.
Penghutang bersih: Baki Penghutang selepas ditolak hutang lapuk, digunakan sebagai asas mengira peruntukan hutang ragu.

Sumber: DSKP KSSM Prinsip Perakaunan Tingkatan 4